Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Jak odmienić Polskę?

Jak odmienić Polskę?

Edytorial

  • Kruchy fundament? W Polsce coraz rzadziej decydujemy się na małżeństwo, zwłaszcza kościelne, a coraz częściej wybieramy życie w związkach nieformalnych albo w pojedynkę. Konserwatywni obrońcy rodziny biją na alarm, obawiają się bowiem, że tzw. tradycyjny model rodziny przestaje być dla nas wartością. Czy aby na pewno?

Temat miesiąca

  • Czy o każdą rodzinę trzeba walczyć? Kilka tygodni temu w jednym z krakowskich kościołów Msza święta rozpoczęła się odczytaniem rzadko spotykanej w takim kontekście intencji. Nie był nią pokój duszy zmarłego ani błogosławieństwo dla małżeństwa w dniu rocznicy ślubu. Modlono się o uwolnienie od złych więzów rodzinnych, tym samym przyznając, że to, co dzieje się w domu, nie zawsze jest dobre.
  • Wojny (pro)rodzinne W Polsce od początku lat dziewięćdziesiątych spada liczba zawieranych małżeństw i przychodzących na świat dzieci. Do pewnego stopnia trendy upodobniły się do tych obserwowanych w innych państwach europejskich. Poza jednym –w Polsce rodzi się mniej dzieci niż we Francji, Wielkiej Brytanii, Szwecji. Czy w tak krótkim czasie zmieniła się świadomość Polaków? Czy może ze względu na obecne warunki społeczno-ekonomiczne wolimy poczekać na bardziej sprzyjający moment?
  • Pomysł na życie Twierdzić, że rodzina odbiera wolność, to jak powiedzieć muzykowi, że nie jest wolny, bo gra z nut, a mógłby nieskładnie rąbać w klawiaturę. Małżeństwo narzuca pewne nuty, dziecko też. Ale mogą one posłużyć do zagrania czegoś pięknego.
  • Patologia więzi Przemoc występowała zawsze, w każdej kulturze i cywilizacji. Nie różnimy się pod tym względem od innych społeczeństw. Jednak proces uwalniania się od niej jest zdecydowanie łatwiejszy w Niemczech i krajach skandynawskich. O ile sama przemoc uwarunkowana jest wychowaniem i biologią, o tyle możliwość wyjścia z relacji przemocy już nie.
  • ABC polityki rodzinnej Politykę rodzinną kojarzymy w Polsce z „becikowym”. Jakie są inne udogodnienia dla rodzin w naszym państwie? Czy wpisują się w starannie przemyślaną długoletnią strategię? Obawiamy się, że na solidny plan w tej dziedzinie musimy jeszcze poczekać. Bożena Balcerzak-Paradowska pisze o tym, jak polityka rodzinna powinna wyglądać i na jakie współczesne wyzwania odpowiadać.

Debaty

  • Polskość integralna Polskość nie może sobie pozwolić na dalsze ograniczenia. Nie wolno marnować, zapominać, marginalizować żadnego segmentu, żadnej cząstki narodowego dziedzictwa.
  • Polskość elitarna Polskość będzie przedmiotem elitarnego wyboru albo nie będzie jej wcale. Będzie nam służyć jako jeden z experiments in living albo nie warto zaprzątać sobie nią głowy. Wszelkie próby zaprzeczenia tak określonej elitarności, wierność idei zrównującej etniczności oznaczają jedynie powrót wroga nacjonalizmu.
  • Polskość rewizowana Przed ćwierćwieczem Jerzy Holzer pisał w „Znaku”, że „polskość to historia potoczna, a historia potoczna to zespół kompleksów”, dziś zmienia swój pogląd, bo współcześnie, zwłaszcza dla młodego pokolenia, kompleksy straciły na znaczeniu. Ból egzystencjalny przestał być elementem polskości.
  • Ziarno księdza Natanka Sprawa ks. Natanka odsłania kilka zasadniczych problemów, z jakimi boryka się dziś Kościół w Polsce. Natanek jest jak papierek lakmusowy: dzięki niemu rzeczy zakryte stają się jawne.
  • Sacrum na kliknięcie? Za pośrednictwem Internetu można dziś uczestniczyć we mszy świętej, odmawiać modlitwy, a nawet przyjmować wirtualne sakramenty. Sieć coraz wyraźniej odpowiada na potrzebę przynależenia do wspólnoty wierzących. Czy współczesna duchowość może całkowicie przenieść się do cyberprzestrzeni?

Idee

  • Szansa dla teologii Czym dokładnie jest Radykalna Ortodoksja? Dlaczego w Polsce jest wciąż zjawiskiem egzotycznym i nieznanym? Jak to możliwe, że sięgając do korzeni, sprzymierzyła się z postmodernizmem?
  • Teologia pieniądza Istnieje wielka różnorodność struktur i instytucji finansowych w ludzkich społecznościach. W większości z nich życie ekonomiczne było regulowane przez rytuał i zobowiązania, które pozostawały ściśle zintegrowane z życiem religijnym. W świecie współczesnym natomiast najwyższa sankcja, która dyscyplinuje ludzi stała się immanentną sferą rynku.
  • Nigdy nie byliśmy świeccy Wcielenie jest tam, gdzie działa Bóg, czyli tu i teraz. A teolog jest właśnie po to, by angażować się w dzisiejszą sytuację. Jeśli zaczniemy się wycofywać z dyskusji, będzie to teologiczne tchórzostwo. Niezależnie od tego, jak bardzo kontrowersyjny byłby jej temat.
  • Jeśli bronisz Bożej sprawy, obrona musi być atrakcyjna Wielu ludzi postrzega moje poszukiwania jako nostalgiczną próbę powrotu do przeszłości. Tymczasem mnie zupełnie nie o to chodzi. Uważam, że nowożytność wcale nie jest bardziej nowoczesna od Tomasza z Akwinu. Nowożytność to tylko inne średniowiecze.
  • Sekularyzacja. Fakty i mity Właściwie nigdy nie żyliśmy w świecie niesekularyzowanym, a przynajmniej od czasu kiedy judaizm i chrześcijaństwo zaczęły rozdzierać świat na ten, który jest tutaj, chwilowy, przejściowy, obcy, i ten, który ma właśnie już przyjść, przemienić wszystko. Niemal od zawsze żyjemy w cieniu Apokalipsy i to ona decyduje o naszym pojmowaniu świata.
  • Sekularyzacja po polsku Polska nie jest wyjątkiem i wbrew nadziejom przeciwników świeckości nieuchronnie się sekularyzacje. Bynajmniej nie oznacza to jednak zmierzchu religii. Dziś mamy raczej do czynienia z pojawieniem się nowych form religijności, do których tradycyjna religia – jeśli chce przetrwać – musi się zaadaptować. To oznacza przede wszystkim – porzucenie polityki.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • Demontaż apartheidów Według Coetzee’ego ucieczką przed zbrodniczym systemem jest miłość, literatura i wrodzone poczucie sprawiedliwości.
  • Z głową w górach Im wyżej w Tatrach, tym mniej ludzi, ale wzrasta stopień ich wykształcenia. Po perciach chodzi inteligencja.
  • Mapa kobiecej krytyki Kobiety nadal podlegają marginalizacji. Czy krytyka feministyczna dodaje im odwagi wyrażania własnych pragnień?
  • Ryzyko pojednania Żyjemy w przepraszających czasach. Prawdziwe pojednanie zakłada gotowość do poniesienia ryzyka zmiany własnych przekonań.
  • Kwestarka Zofia Morawska żyła według zasady: światu należy się coś od ciebie, a nie tobie od świata. Człowiek jest tyle wart, ile pomaga ludziom.

Inne

  • ID: między innymi Polak Czy kryzys ekonomiczny i przemiany w popkulturze doprowadzą do powrotu dziewiętnastowiecznej formuły polskości i wzmocnią narodową identyfikację Polaków? Czy też, przeciwnie, naszą tożsamość budować będziemy jedynie w oparciu o indywidualne, egzystencjalne i estetyczne wybory, a Polska stanie się tylko miejscem zamieszkania?
  • 678 – spis treści TEMAT MIESIĄCA: RODZINNE REWOLUCJE
nr678

Ilustracja okładkowa: Marek Zalejski, Marcin Sikorski