Szukaj

Franciszka i Stefan Themersonowie, 1962 r. fot. archiwum Themersonów, źródło_POLONA_Biblioteka Narodowa, dzięki uprzejmości Jasi Reichardt

Franciszka i Stefan Themersonowie, 1962 r. fot. archiwum Themersonów, źródło_POLONA_Biblioteka Narodowa, dzięki uprzejmości Jasi Reichardt

Kultura i Sztuka

Historyk sztuki, krytyk. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”.

Zobacz wszystkie artykuły autora

Awangarda w cieniu wojny

Piotr Kosiewski

listopad 2023

Andrzej Turowski w „Radykalnym oku” proponuje nowe odczytanie polskiej awangardy I poł. XX w., w którym I wojna światowa staje się wydarzeniem kluczowym dla polskiej sztuki, ale też szerzej – kultury.

Bohaterowie Radykalnego oka są w większości dobrze znani. To Stanisław Ignacy Witkiewicz, Władysław Strzemiński, Franciszka i Stefan Themersonowie, ale też znana nadal przede wszystkim specjalistom Teresa Żarnowerówna. Turowski pisał wielokrotnie o ich twórczości. Jednak najnowsza bardzo obszerna, bo licząca ponad 700 stron, książka nie powtarza wcześniejszych ustaleń. Przeciwnie,…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

Pełny dostęp do wszystkich artykułów
Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
Archiwum numerów zawsze pod ręką

Rozpocznij prenumeratę

Masz już konto? Zaloguj się, aby kontynuuwać

Artykuł pojawił się w numerze: Cieszyć się kruchością życia

Może Cię zainteresować

Ilustracja w stylu wyklejanki. Pomarańczowa grecka waza z sylwetkami dwóch hoplitów. Na środku znak nieskończoności. PO lewej stronie wazy siedzi zamyślony mężczyzna.

Kultura i Sztuka

Niewiele nas dzieli od Homera

Michał Jędrzejek

Można w Odysei zobaczyć pierwszą opowieść o powrocie weterana do domu, wielką poprzedniczkę takich filmów jak Łowca jeleni czy Rambo. Teksty Homera służyły zresztą jako narzędzie terapeutyczne do pracy z żołnierzami. Kryją też w sobie o wiele więcej

Illiada Odyseja

Fotografia. Trzy osoby wykonujące zsynchronizowany ruch przy okrągłej fontannie w parku. Każda osoba ubrana jest w jasną koszulę i czarne spodnie, siedząc lub opierając się o krawędź basenu z wodą, z jedną ręką uniesioną w podobnym geście. W tle widoczna jest zieleń drzew, krzewy oraz fragment rzeźby i ławki. Na kamienistym podłożu obok fontanny leży czarna torba.

Kultura i Sztuka

Jak choreografia przejmuje scenę

Elżbieta Łapczyńska

Teatry instytucjonalne wyobrażam sobie jako wieloryby o ogromnej inercji, które ponad wszystko wielbią Wielkość i Stateczność, nic więc dziwnego, że przepływające obok zwinne tuńczyki wywijają zachwycające ewolucje. Te zwinne tuńczyki to dziś performans, nowa choreografia, nowy taniec

Kadr z filmu "Grizzly Man". Górski krajobraz. Na pierwszym planie znajduje się mężczyzna w zabrudzonej pyłem, ciemnej koszuli. Na głowie ma chustkę. Nosi ciemnie okulary. Za nim stoi brunatny niedźwiedź. Oboje są w kamienistym strumyku.

Kultura i Sztuka

Obojętność natury

Diana Dąbrowska

„Nie nakręciłem filmu przyrodniczego, lecz opowieść o ludzkiej naturze” – tak Werner Herzog określił Grizzly Mana (2005). Zdanie to można potraktować jako klucz do wizji reżysera: przedmiotem jego zainteresowania nie jest sama dzikość, ale człowiek, który próbuje uczynić z niej miejsce własnego ocalenia

kadry-znaki szczególne kino dokumentalne

Kultura i Sztuka

Czerwień jest mocna, błękit jest czysty

Emilia Konwerska

W przypadku artystów chorujących psychicznie, z niepełnosprawnością intelektualną, trudniej jest oddzielić dzieło od człowieka. Lecz czy portretowanie ogromnych pośladków wystarcza, żeby nazwać kogoś „niebezpiecznym zboczeńcem”?

Schowaj mnie w oku — ilustracja

Kultura i Sztuka

Schowaj mnie w oku

Karol Kleczka

Gdy jedna z bohaterek wchodzi w posiadanie konia – bardziej adekwatnie będzie powiedzieć, że zostaje przez niego wybrana na przyjaciółkę – daje mu na imię Gliff, co w Szkocji oznacza błysk, rzut oka.

Rewolucja drugiego ekranu — ilustracja

Kultura i Sztuka

Rewolucja drugiego ekranu

Marcin Stachowicz

Dolina Krzemowa będzie jadła Hollywood tak długo, aż ogryzie wszystkie wyszarpane kawałki do białych kości. Lub – co mniej prawdopodobne – ktoś na górze postanowi uruchomić mechanizmy antymonopolowe

Kadr z filmu Rób, co należy. Na tle intensywnie czerwonej ściany widać sześciu mężczyzn. Trzech z nich siedzi po prawej stronie na krzesłach, pod kolorowym, nakrapianym parasolem. Pozostali, w sportowych strojach, przechodzą wzdłuż ściany i oddalają się od siedzącej grupy.

Kultura i Sztuka

Kto tu jest u siebie?

Diana Dąbrowska

Rób, co należy (1989) Spike’a Lee pozostaje jedną z najbardziej drapieżnych i trafnych diagnoz współczesnej Ameryki

Zrób scenę! — ilustracja

Kultura i Sztuka

Zrób scenę!

Paweł Goźliński

Do gabinetu wdziera się mężczyzna z kablem telefonicznym w ręku. Inny nie może doczekać się na śniadanie. Jeszcze inny wychodzi z kamienicy i myśli o zbrodni. Nie zdążyłem nawet powiedzieć, czym jest scena, a ona już się zaczęła