Szukaj

Kultura i Sztuka

Dziennikarz i publicysta portalu Instytutu Spraw Obywatelskich, publicysta thinkzina Nowa Konfederacja; pisze dla Polskiego Radia 24, TVP.INFO, „Gazety Polskiej", kwartalnika „Fronda LUX" i tygodnika opinii TYGODNIK.TVP.

Zobacz wszystkie artykuły autora

Bieda na Niepodległości. O przegranych transformacji

Krzysztof Wołodźko

listopad 2019

"Kiedyś tu było życie…" to lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zobaczyć III Rzeczpospolitą oczyma pracujących ubogich, przejść się szarymi nie tylko o zmroku ulicami poprzemysłowych miast, przyjrzeć się niebezpiecznej dla zdrowia i życia byłych górników plątaninie biedaszybów, zajrzeć do lichych stróżówek ochroniarzy za grosze pilnujących przez lata miejsc, gdzie budował się kapitalizm i powstały fortuny, z jakich dla pracujących ubogich skapywała przede wszystkim obojętność i pogarda tych, którym powiodło się lepiej.

Kiedyś tu było życie, teraz jest tylko bieda. O ofiarach polskiej transformacjito jedna z najbardziej gorzkich książek o ludziach, którzy zostali na marginesie przemian ustrojowych po 1989 r. Tytuł został wzięty z muru – wielkiego, smutnego napisu przy ul. Niepodległości w wałbrzyskiej dzielnicy Podgórze. Wałbrzych to miasto biedaszybów, spauperyzowane po więcej niż kontrowersyjnym zamknięciu tamtejszych kopalń w latach 90. XX w. * Katarzyna Duda jest absolwentką prawa i politologii na Uniwersytecie Opolskim i doktorantką w Kolegium Ekonomiczno-Społecznym Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Kilka lat temu medialny rozgłos zdobyły jej raporty…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

Pełny dostęp do wszystkich artykułów
Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
Archiwum numerów zawsze pod ręką

Rozpocznij prenumeratę

Masz już konto? Zaloguj się, aby kontynuuwać

Artykuł pojawił się w numerze: Harari. Czy możemy mu zaufać?

Może Cię zainteresować

Ilustracja w stylu wyklejanki. Pomarańczowa grecka waza z sylwetkami dwóch hoplitów. Na środku znak nieskończoności. PO lewej stronie wazy siedzi zamyślony mężczyzna.

Kultura i Sztuka

Niewiele nas dzieli od Homera

Michał Jędrzejek

Można w Odysei zobaczyć pierwszą opowieść o powrocie weterana do domu, wielką poprzedniczkę takich filmów jak Łowca jeleni czy Rambo. Teksty Homera służyły zresztą jako narzędzie terapeutyczne do pracy z żołnierzami. Kryją też w sobie o wiele więcej

Illiada Odyseja

Fotografia. Trzy osoby wykonujące zsynchronizowany ruch przy okrągłej fontannie w parku. Każda osoba ubrana jest w jasną koszulę i czarne spodnie, siedząc lub opierając się o krawędź basenu z wodą, z jedną ręką uniesioną w podobnym geście. W tle widoczna jest zieleń drzew, krzewy oraz fragment rzeźby i ławki. Na kamienistym podłożu obok fontanny leży czarna torba.

Kultura i Sztuka

Jak choreografia przejmuje scenę

Elżbieta Łapczyńska

Teatry instytucjonalne wyobrażam sobie jako wieloryby o ogromnej inercji, które ponad wszystko wielbią Wielkość i Stateczność, nic więc dziwnego, że przepływające obok zwinne tuńczyki wywijają zachwycające ewolucje. Te zwinne tuńczyki to dziś performans, nowa choreografia, nowy taniec

Kadr z filmu "Grizzly Man". Górski krajobraz. Na pierwszym planie znajduje się mężczyzna w zabrudzonej pyłem, ciemnej koszuli. Na głowie ma chustkę. Nosi ciemnie okulary. Za nim stoi brunatny niedźwiedź. Oboje są w kamienistym strumyku.

Kultura i Sztuka

Obojętność natury

Diana Dąbrowska

„Nie nakręciłem filmu przyrodniczego, lecz opowieść o ludzkiej naturze” – tak Werner Herzog określił Grizzly Mana (2005). Zdanie to można potraktować jako klucz do wizji reżysera: przedmiotem jego zainteresowania nie jest sama dzikość, ale człowiek, który próbuje uczynić z niej miejsce własnego ocalenia

kadry-znaki szczególne kino dokumentalne

Kultura i Sztuka

Czerwień jest mocna, błękit jest czysty

Emilia Konwerska

W przypadku artystów chorujących psychicznie, z niepełnosprawnością intelektualną, trudniej jest oddzielić dzieło od człowieka. Lecz czy portretowanie ogromnych pośladków wystarcza, żeby nazwać kogoś „niebezpiecznym zboczeńcem”?

Schowaj mnie w oku — ilustracja

Kultura i Sztuka

Schowaj mnie w oku

Karol Kleczka

Gdy jedna z bohaterek wchodzi w posiadanie konia – bardziej adekwatnie będzie powiedzieć, że zostaje przez niego wybrana na przyjaciółkę – daje mu na imię Gliff, co w Szkocji oznacza błysk, rzut oka.

Rewolucja drugiego ekranu — ilustracja

Kultura i Sztuka

Rewolucja drugiego ekranu

Marcin Stachowicz

Dolina Krzemowa będzie jadła Hollywood tak długo, aż ogryzie wszystkie wyszarpane kawałki do białych kości. Lub – co mniej prawdopodobne – ktoś na górze postanowi uruchomić mechanizmy antymonopolowe

Kadr z filmu Rób, co należy. Na tle intensywnie czerwonej ściany widać sześciu mężczyzn. Trzech z nich siedzi po prawej stronie na krzesłach, pod kolorowym, nakrapianym parasolem. Pozostali, w sportowych strojach, przechodzą wzdłuż ściany i oddalają się od siedzącej grupy.

Kultura i Sztuka

Kto tu jest u siebie?

Diana Dąbrowska

Rób, co należy (1989) Spike’a Lee pozostaje jedną z najbardziej drapieżnych i trafnych diagnoz współczesnej Ameryki

Zrób scenę! — ilustracja

Kultura i Sztuka

Zrób scenę!

Paweł Goźliński

Do gabinetu wdziera się mężczyzna z kablem telefonicznym w ręku. Inny nie może doczekać się na śniadanie. Jeszcze inny wychodzi z kamienicy i myśli o zbrodni. Nie zdążyłem nawet powiedzieć, czym jest scena, a ona już się zaczęła