Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Islamofobie

Islamofobie

Edytorial

  • O islamie bez przemocy Powojenna Europa rozwijała się w oparciu o trzy paradygmaty: wolności od przemocy, równości bez względu na płeć, pochodzenie, rasę, przynależność państwową, a także wzrostu poziomu i jakości życia.

Temat miesiąca

  • Zza zasłony Żadna inna część kobiecej garderoby nie budzi tyle emocji co muzułmańska zasłona. W publicznych dyskusjach o niej jak w lustrze odbijają się stereotypy, strach i polityka.
  • Europa stanie się muzułmańska Na początku islam był niewidoczny, ponieważ do Europy przybywali przede wszystkim mężczyźni. Dopiero gdy zaczęli oni zakładać rodziny, sprowadzając partnerki z krajów swego pochodzenia, które poprzez małżeństwo również legalizowały swój pobyt, islam zaczął się stawać zjawiskiem publicznym.
  • Zakaz noszenia chust w Europie Mimo że zakrywanie twarzy z powodów religijnych okazuje się tak ilościowo niewielkim problemem, liczba polityków nawołujących do jego prawnego zakazania wzrasta.
  • O przemocy w islamie Tyle jest w muzułmanach przemocy, ile jest jej w człowieku. Rewolucyjna i utopijna ideologia islamu po prostu lepiej odpowiada na zapotrzebowanie radykałów niż przestarzały anarchizm, komunizm czy faszyzm.

Idee

  • Metafizyka w człowieku Religia nie redukuje się do metafizyki i etyki, tak jak obie te dziedziny do religii. Ale w moim przekonaniu wszystkie one zakładają wymiar metafizyczny i metafizyczną wyobraźnię.
  • Cyfrowa Wyprawka Coraz bardziej zaczynamy zdawać sobie sprawę, że aktywność w przestrzeni wirtualnej ma realny wpływ na nasze życie. Czy wiemy jednak, czym jest „cyfrowy ślad”, co się na niego składa i kto się nim interesuje?
  • Nie zawsze trzeba wygrywać Moja filozofia wiary i Boga znacznie bardziej bazuje na pytaniach i braku definitywnych rozstrzygnięć, na samym otwarciu na wymiar metafizyczny i religijny niż na formułowaniu odpowiedzi.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • Nie ma musu Dzieła kiedyś już na polski przełożone tłumaczy się na nowo zwykle dlatego, że tłumacz bardzo chce to zrobić. Takie pragnienie rodzi się z najrozmaitszych przyczyn i jak to bywa, kiedy w grę wchodzą uczucia, trudno jednoznacznie je określić i opisać.
  • Skleić rozbite Lustro Pod koniec rozmowy o translatorskim fachu, jaką kilka lat temu przeprowadziła m.in. ze mną Zofia Zaleska na potrzeby wydanej w Czarnem książki Przejęzyczenie, wyraziłem przeświadczenie, iż dobry przekład (w domyśle: wybitnego dzieła literackiego, tzn. takiego, które przeszło próbę czasu) powinien przetrwać co najmniej 50 lat, po czym należy go sporządzać na nowo.
  • Stare, nowe, dobre, złe Tłumaczenie to zajęcie blisko spokrewnione z czytaniem. Tłumacz oczywiście czyta trochę inaczej niż czytelnik niebędący tłumaczem.
  • Uchwycić melodię Mistrz i Małgorzata jest książką magiczną. Opowiada o ludzkiej naturze i jej słabościach, o zdradzie i tchórzostwie, ale i o wierności, przebaczeniu i współczuciu. Dzieło, pisane przez Bułhakowa w mrocznych czasach stalinizmu, można odbierać jako krzyk sprzeciwu politycznego – również i u nas powszechny odbiór książki w latach 70. i 80. miał wymiar kontrkulturowy. Od czasu pierwszej polskiej publikacji w 1969 r. w tekście Bułhakowa zdążyło zanurzyć się kilka pokoleń czytelników.
  • Przekład nie jest kopią Przekład nie jest tożsamy z oryginałem i nigdy nie będzie idealnie przylegał do tekstu wyjściowego. Nie jest jego kopią, lecz interpretacją, podobnie jak interpretacją jest gra na instrumentach, odtwarzająca partyturę Wariacji Goldbergowskich Bacha czy symfonii Mahlera, albo też jak odegranie roli z Mizantropa czy Króla Leara.
  • Dobro zabija. W stronę nowego przekładu <i>Braci Karamazow</i> Nowe tłumaczenie Braci Karamazow Fiodora Dostojewskiego nie jest „zwykłym” przekładem. Przesądzają o tym zarówno okoliczności jego powstania, jak i przede wszystkim osoba tłumacza. Jest ów przekład jednym z ostatnich etapów intrygującej i niecodziennej drogi myślenia zmarłego ponad pół roku temu wybitnego filozofa Cezarego Wodzińskiego.
  • „A może to ciągle trwa?” Książka Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców podaje w wątpliwość dominujące narracje i stereotypy, polską pamięć zbiorową, oficjalną politykę historyczną, poprawność polityczną, wreszcie – sam język.
  • Niepojęty świat obozów zagłady W zbiorowej pamięci obóz w Auschwitz i Holokaust stały się jednym. Obozy koncentracyjne to jednak nie tylko eksterminacja Żydów, Polaków, Rosjan, Cyganów. „Ów system zawsze krył w sobie coś więcej” – pisze w Historii nazistowskich obozów koncentracyjnych Nikolaus Wachsmann i jest to jedno z najbardziej frapujących zdań w książce.
  • Najmilszy z oligarchów Zbigniew Parafianowicz i Michał Potocki podjęli się niebywale trudnego zadania: postanowili napisać biografię Petra Poroszenki i Ukrainy czasów jego prezydentury. To operacja na żywym organizmie: Poroszenko jest prezydentem targanej wojną i kryzysami Ukrainy, każdy dzień rzuca na jego postać i rządy nowe światło.
  • Pod podszewką wojennego piekła Herr jest świadomy toksycznego napięcia między potrzebą pisania prawdy a niemocą jej odnalezienia.
  • Przeciwnik i oskarżyciel Rozliczne nurty muzyki metalowej od lat przyciągają zainteresowanie miłośników chrześcijańskich krucjat kulturowych, specjalistów od puszczanych od tyłu ścieżek dźwiękowych (tak się tropi „satanistyczny przekaz”), kieszonkowych inkwizytorów często podskórnie zafascynowanych zgłębianym okultystycznym lub podejrzewanym o ezoteryzm materiałem, katolickich wydawców i księgarzy, którzy niezgorzej zarabiają na amatorskiej literaturze krytykującej black metal i magię.
  • #KlasizmTrzymaSięMocno Piętnastoletnia Julia wychowuje się na tzw. dobrym osiedlu, Oliwia na tzw. złym, mimo to zaprzyjaźniają się.
  • Nowe widzenie Jak zobaczyć świat Nicholasa Mirzoeffa w przystępny sposób rekonstruuje współczesny stan badań nad kulturą wizualną, jednocześnie otwierając przed czytelnikami kolejne pola do samodzielnych rozważań.
  • Biblia: instrukcja obsługi Książka Romana Zająca to swoista „skrzynka z narzędziami”, w jakie powinniśmy się zaopatrzyć, nim rozpoczniemy niełatwą wędrówkę w głąb Pisma Świętego.
  • Saudyjskie Las Vegas „Nigdy nie miałem najmniejszych wątpliwości, że jeśli mam w życiu coś osiągnąć, muszę zawsze spoglądać w kierunku Mekki” – napisał w opatrzonym znamiennym tytułem Mekka jak magnes wstępie do książki jej autor, islamski intelektualista, krytyk współczesnej myśli muzułmańskiej.
  • Ciałowicz wreszcie odkryty Album Zwiedzajcie Piastowski Wrocław, będący wynikiem szczęśliwego zbiegu okoliczności – odkrycia podczas rozmowy na jednym z portali społecznościowych, uzupełnia wiedzę zarówno na temat wrocławskiej, jak i polskiej sceny projektowej.
  • Przedostać się do życia „Różnice nie powinny istnieć. Wszyscy powinni się kochać. Jeśli nie, ona pęknie na pół” – taka myśl pojawia się w głowie dorastającej dziewczynki, bohaterki niezwykle szczerej i poruszającej Wróżby Agnety Pleijel.
  • Zróbmy sobie dom Opowiadając o trzech samotnych kobietach związanych nienawiścią, żalem i pragnieniem bliskości, Monika Kompaníková łamie poważne tabu: miłość macierzyńska nie zawsze spada z nieba, trzeba się jej nauczyć, a to nie zawsze możliwe.
  • Jednoznaczość a głębia Temat książki najlepiej oddają słowa Bogumiła Lufta: wybitni rumuńscy intelektualiści chcą rozprawić się z komunizmem.

Pożegnanie

Felietony

  • Śnieg Co zostało mi jeszcze po obozie? Nocą nie mogę spać, bo ten film ciągle się przewija w mojej głowie. I ciągle się boję.
  • Coraz bliżej albo coraz mniej Nie uciekniemy od pytań o to, czym zaowocuje tym razem jawnie demonstrowana religijność władzy państwowej. Czego będzie gwarantem, a w czym nabierze bardzo niebezpiecznego charakteru formuły pustej, koniunkturalnej, a nawet faryzejskiej?

Społeczeństwo–świat

  • Spółdzielnia W pierwszym roku przychody na rodzinę we wsi podwoiły się. Po 12 latach stanowiły dziesięciokrotność wyjściowych. Brzmi jak bajka. Ale tak naprawdę chodziło o bardzo proste kroki i przezwyciężenie starych przyzwyczajeń i niesnasek. Kluczem było namówienie chłopów, żeby obsiewali własne pola. Niby proste, ale czasem nie mieli czym, czasem nie wiedzieli jak, najczęściej bali się, że sąsiad ukradnie plony.

Publicystyka

  • Jego królestwo nie jest z tego świata Akt Przyjęcia Jezusa za Króla uznaję w duchu posłuszeństwa Kościołowi – i w duchu wiary w Chrystusa, Pana i Zbawiciela. Nie mogę jednak powstrzymać się przed wyrażeniem lęku, że – w skali społecznej – pozostanie on jedynie w sferze czysto deklaratywnej.

Inne

  • Ankieta: Odczytać na nowo Każde tłumaczenie jest interpretacją, nowym odczytaniem wybranego utworu. Po raz kolejny przekłada się zazwyczaj dzieła klasyczne. Tłumacze i tłumaczki mierzą się z przekładami utworów znanych, które często zdążyły osadzić się w języku.
  • 741 – spis treści
nr741

Ilustracja okładkowa: Homework