Subskrybuj

Cenzura w Kościele

Cenzura w Kościele

Temat miesiąca

  • Sobór i jego ludzie Wystarczyła zapowiedź Jana XXIII, że rozpoczyna przygotowanie drugiego w historii watykańskiego soboru, i od razu zapragnęliśmy stać się w „Znaku” pismem soborowym.
  • Teologia pogodna Edwarda Schillebeeckxa Pozornie Kongregacja Nauki Wiary wymagała niewiele. Tak naprawdę chodziło jednak o zakwestionowanie ogromnej pracy, której Schillebeeckx od lat się poświęcał.
  • Teologia pod lupą Po Vaticanum II spodziewano się, że Kongregacja Nauki Wiary mocno ograniczy swoją aktywność, szczególnie w dziedzinie cenzurowania. Reformy soborowe okazały się jednak tak radykalne i złożone, a do tego niejednoznaczne, że spotykały się ze skrajnie odmiennymi interpretacjami. W rezultacie szybko stało się oczywiste, że watykańską strażniczkę ortodoksji czeka wiele pracy.
  • Innego życia nie będzie? Wielu teologów zajmuje się dzisiaj obroną doktryny w takiej formie, w jakiej funkcjonowała ona kilkadziesiąt lat temu. Jednak domaganie się, by ludzie wierzyli w coś, o czym wiedzą już, że wygląda inaczej, niż podaje im się do wierzenia, jest absurdalne. Trzeba raczej szukać takich metod na przekazanie ludziom istoty chrześcijaństwa, by byli w stanie w to uwierzyć.
  • Polscy księża wyklęci Analizując przypadki kościelnych sankcji wobec duchownych, odnosi się wrażenie, że nie ma nad Wisłą poważnych sporów teologicznych, za to bez trudu natrafia się na polityczne. Ani księża Lemański i Boniecki, ani Isakowicz-Zaleski czy Mądel nie odeszli w żadnym miejscu od ortodoksji. Czy kościelne kary dla nich miały zatem sens?
  • Cicho, coraz ciszej Kobiety od dawna są obecne w teologii. Ile z nich może jednak kontynuować badania naukowe? Ile zostaje wykładowczyniami albo zaczyna pracę w instytucjach kościelnych? Ile wreszcie – to zdarza się najczęściej – wybiera posadę nauczycielki religii?

Idee

  • Jordan B. Peterson, czyli jak zarobić na kontrrewolucji Peterson dość cynicznie znalazł sobie lukratywną niszę biznesową jako jeden ze współczesnych sofistów czy zideologizowanych trenerów rozwoju osobistego. Grzechem pierworodnym zdobytej przez niego sławy jest jednak nierzetelność.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • Znak o znakach: Skarbonka Każdy Polak zna symbol Banku PKO, czyli tzw. skarbonkę, ale nie każdy zna historię, jaka kryje się za jego powstaniem.
  • Krótka historia book’n’grilla Obraz niszczącej, „pożerającej” siebie ludzkości wędruje pomiędzy utworami Władimira Sorokina. Odradza się i rozwija również w jego ostatniej powieści Manaraga.
  • Esej dla szczęśliwych Najnowszy esej Marcina Króla ma zawężone grono adresatów. Jak wskazuje w tytule sam autor, jest on skierowany „do nielicznego grona szczęśliwych”.
  • Roth w Polsce „Ten kraj ma w Europie Zachodniej złą sławę” – pisze Joseph Roth, odwiedzając galicyjskie miasteczka, w których – jak mówi – ludzie, w przeciwieństwie do mieszkańców Europy Zachodniej pozbawieni możliwości życia w wygodzie, ewoluują w kierunku dziwactwa pozostającego dla niego często źródłem zachwytu.
  • „Nikt nie zrobi tego w pojedynkę” Czym jest Dreamland? To zapisane we wspomnieniach mieszkańców miasto Portsmouth, a naprawdę basen w tym mieście.
  • Nagość Mai Już od dziecka Maja Berezowska wykazywała talent malarski. W przeciwieństwie do siostry, która lepiej radziła sobie z przedmiotami ścisłymi, kochała plastykę.
  • Rządy lasu Bernd Heinrich jest emerytowanym profesorem biologii. Ponad 20 lat temu zakupił 120 ha lasu w stanie Maine, gdyż potrzebował przeprowadzić się w ustronne miejsce.
  • Realizm magiczny <i>à la polonaise</i> Już dawno w dorosłość weszło pokolenie, które rzeczywistość PRL kojarzy przede wszystkim z Barejowskich Alternatyw 4 czy Misia. A przecież to, co śmieszne i absurdalne, miało też drugą stronę, zgoła nie komediową.
  • Prywatne / publiczne Zaremby Bielawskiego Tym, co zamknięte i pogrzebane, jest w książce Zaremby żydowska przeszłość i związane z nią brzemię emocji, które sterują jego życiem z ukrycia.
  • Gdzie tej nocy będą spać ubodzy? Nazaret jest dla Codiny tematem teologicznym, nie zaś tylko niewielkim punktem geograficznym, co do którego wiadomo tyle, że wychowywał się tam Jezus Chrystus.
  • O wynalezieniu życia Łobuzerska nonszalancja, z jaką J traktuje żydowskiego Boga, nie jest dla Blooma bluźnierstwem, gdyż „nic nie może być bardziej obce J niż przypuszczenie, że pisała ona tekst mający być przedmiotem nabożnej czci”.
  • Praca nad wystawą Czy można wskazać wspólny punkt dla szeroko rozumianych praktyk kuratorskich w Polsce? Jak w tym wszystkim sytuują się młodzi kuratorzy? Jakie wyzwania stoją obecnie przed zawodem, który uchodzi za decydujący w świecie sztuki?
  • Niech pieśni lecą przodem Apollinaire twierdził, że „malować można czym się chce, fajkami, znaczkami pocztowymi, świecznikami, kawałkami ceraty”. Widzowi oglądającemu prace Piotra Lutyńskiego najpierw rzuca się w oczy to, że wykorzystuje on w swojej sztuce nieożywione elementy natury: pióra, muszle, źdźbła słomy, jaja (kurze, gęsie, strusie), zasuszone pszczoły i osy, a także wypchane zwierzęta.

Społeczeństwo–świat

  • Tanzania na drodze do społeczeństwa obywatelskiego W skali regionu Tanzania postrzegana jest jako stabilne państwo, które odnotowuje stały wzrost gospodarczy. Zawdzięcza go jednak w dużym stopniu zagranicznej pomocy. W skali globalnej znajduje się bowiem w pierwszej dwudziestce państw, które otrzymują największe wsparcie rozwojowe.

Stacja: literatura

  • Którędy do jaźni? W Stacji: Literaturze prezentujemy nowe opowiadanie Bronki Nowickiej. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.

Wspomnienie

  • Stan serca Dwadzieścia lat temu zmarł Jerzy Turowicz – redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” w latach 1945–1999, autor blisko 1,5 tys. tekstów. Z morza słów wybrałam kilkanaście zdań. Dotyczą zaledwie paru ważnych dla niego tematów. Potraktujmy myślenie Turowicza jak drogowskaz i spróbujmy się zorientować, gdzie jesteśmy.

Pożegnania

  • Kazimierz Kutz (1929–2018). Stop-klatki Na szarfie wiązanki, jaką złożyłem od przyjaciół z Wydawnictwa Znak na grobie Kazimierza Kutza, poleciłem umieścić napis: „Wolnemu Człowiekowi, naszemu wspaniałemu Autorowi”.
  • Pożegnanie: Biskup Tadeusz Mówiono o nim, że chadzał „po manowcach” – nie w tym znaczeniu, jakoby sam błądził, ale dlatego, że był gotów iść wszędzie tam, gdzie czekali ludzie pragnący rozmawiać z nim o Ewangelii.

Felieton

  • Coraz bliżej albo coraz mniej Ostatnia niedziela grudnia obchodzona jest w Kościele jako święto Świętej Rodziny. Tym razem było to wspaniałe, bo rozbłyskujące na całą parafię, osobiste święto tych właśnie moich przyjaciół.

Ilustracja okładkowa: Homework