Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Czego szukamy w Kosmosie?

Czego szukamy w Kosmosie?

Edytorial

  • Nie wyrażamy solidarności z krakowskim metropolitą Rok temu do polskich kin trafił Kler Wojciecha Smarzowskiego, a kilka miesięcy później swoją premierę miał głośny dokument braci Sekielskich Tylko nie mów nikomu. Obrazy te nie tylko uświadomiły nam, jak potworną zbrodnią jest pedofilia, lecz także obnażyły mechanizmy sprawowania władzy w Kościele oraz instytucjonalny i kulturowy kontekst tych nadużyć.

Temat miesiąca

  • Tyle gwiazd, mało czasu Badania nad układem podwójnym gwiazd przybliżają mnie do odpowiedzi na pytanie, skąd się to wszystko wzięło: traszki w moim ogrodzie, zielone dzięcioły, które przylatują na zimę, ogromne mrowisko, które owady zbudowały pod jedną z sosen w ciągu 12 lat, i nawet ten kot, który łasi mi się teraz do nóg.
  • Kolejny „mały krok”. Czy jesteśmy gotowi? Czy to prawda, że Kosmos jest dzisiaj mniej dostępny niż 50 lat temu, kiedy Neil Armstrong stawiał pierwsze kroki w księżycowym pyle? Czy człowiek stracił ten ogromny entuzjazm, z którym w latach 60. zdobywał kolejne przyczółki Wszechświata? Dlaczego dziś nie opuszczamy ziemskiej orbity tak chętnie?
  • Dwuznaczność nieba Co wiedzielibyśmy o Ziemi, gdyby otaczała ją nieprzejrzysta, nigdy nierozwiewająca się zasłona chmur? Jakby to było – nie móc widzieć gwiazd?
  • Noc pod Wielkim Psem Wszystko zaczyna się mniej więcej po godzinie patrzenia. Nie da się tego zrobić w trybie fast. Mniej więcej wtedy umysł z oporem przyswaja fakt, że obserwuje nieskończoność, a w perspektywie znajduje się punkt, w którym załamują się znane prawa fizyk.

Idee

  • Jak aniołek w niebie śpię… Dziecko to jeden z najczęstszych tematów holenderskiej sztuki Złotego Wieku. Malcy pozują z rodzicami, są przewijani, wysadzani na nocniki, uczą się i bawią, ba, nawet oddają się hazardowi, a w oberżach palą fajki i pociągają piwo z kufli.
  • Być człowiekiem, być nowoczesnym, być Amerykaninem Pozostaję chrześcijaninem przede wszystkim dlatego, że konkretny przykład miłości i współczucia Jezusa przedstawiony w Ewangelii tworzy najbardziej absurdalny i pociągający sposób bycia w naszym tragikomicznym świecie.
  • Zwykły prorok W Ameryce nie ma sporu – od kwestii rasowych poczynając, poprzez wojnę w Afganistanie czy Iraku, a na ocenie ruchu Occupy Wall Street kończąc – w którym Cornel West nie brałby udziału. Użycza swojego kaznodziejskiego głosu tym, których zazwyczaj się nie słucha.
  • Co dalej z <i>Amoris Laetitia</i> w Polsce? Adhortacja Amoris Laetitia została podpisana przez papieża Franciszka już ponad trzy lata temu. Jej VIII rozdział, wprowadzający zmiany w obowiązującej praktyce duszpasterskiej wobec związków niesakramentalnych, stał się przyczyną oskarżeń pod adresem następcy Piotra. Konflikt ten zamroził też stosowanie zaleceń adhortacji w Polsce. Najwyższy czas to zmienić.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • To mógł być koniec świata Ekologiczne, medyczne, gospodarcze czy emocjonalne konsekwencje wybuchu elektrowni jądrowej w Czarnobylu trwają do dzisiaj, choć od tragedii minęło ponad 30 lat.
  • Sennik Konwickich „Miałem sen, który by ci się bardzo podobał – czysta metafizyka” – mówi dzień przed śmiercią do swojej córki Marii Tadeusz Konwicki. I niestety, nie zdąży opowiedzieć tego snu – następnego dnia umrze.
  • By oddać głos Cechą charakterystyczną literackiej i wizualnej twórczości Kuryluk jest dialogiczność – autorka / artystka współistnieje w swoich utworach z bliskimi, którzy już odeszli, aranżując sytuacje rozmów lub monologów przytaczanych jakby bezpośrednio, w chwili mówienia.
  • Zakład Ubezpieczeń od Upadków Jak los Jorgego Luisa Borgesa wyznaczył nowy standard dyrektorom Bibliotek Narodowych, tak los Franza Kafki nadał metafizyczny wymiar obowiązkom wicesekretarzy Zakładów Ubezpieczeń od Upadków.
  • Kultura dostępna dla wszystkich To, co jest ułatwieniem dla osób z niepełnosprawnością, może służyć wszystkim, jeśli jest dobrze zaprojektowane. Pokój wyciszenia dla osoby ze spektrum autyzmu może okazać się ważny dla osoby, która potrzebuje np. zrobić sobie zastrzyk z insuliny. Właśnie na tym polega projektowanie uniwersalne – na uwzględnieniu od razu, że z danej przestrzeni czy przedmiotu mogą korzystać wszyscy.
  • Dyskretny smutek prowincji Aleksandra Boćkowska po raz kolejny mierzy się z niedawną historią. Po książkach na temat luksusu oraz mody zabiera czytelnika do ostatnich tygodni i miesięcy istnienia PRL. Z dzisiejszego punktu widzenia Polska Jaruzelskiego, Kiszczaka i Rakowskiego jest chyba bardziej egzotyczna od najodleglejszych tropików.
  • Liryczna (auto)biografia „(…) dobry wiersz poznaje się m.in. po tym, że nie daje sobie niczego dyktować” – tak Piotr Śliwiński w zbiorze Horror poeticus. Szkice, notatki. opisuje liryki stanowiące wyzwanie dla czytających, skłaniające do nieszablonowych trybów lekturowych.
  • Brudne ręce „Nie trzeba (…) myśleć o kosmosie, by doświadczać granicy zrozumienia nieskończoności, wystarczy pójść do lasu w deszcz” – pisze poetka i botaniczka Urszula Zajączkowska w Patykach, badylach.
  • Trauma rozlana na pokolenia Pod enigmatycznym tytułem 27 śmierci Toby’ego Obeda kryje się historia Inuity, wychowanka jednej ze szkół z internatem, które funkcjonowały na terenie całej Kanady od poł. XIX w. aż po 1996 r., kiedy zamknięto ostatnią z nich.
  • Punkty dotyku Język polski ma dwa słowa, które są połączone w sposób oczywisty tylko na pierwszy rzut oka, mianowicie „sens” i „sensoryczny”. Pierwsze z nich wskazuje na właściwe, zgodne z myśleniem znaczenie, drugie na to, co doznawane jest przez zmysły. Możemy zapytać: w jaki sposób doznania zmysłowe są znaczące? Mówiąc dokładniej: jak to, co sensoryczne, jest sensowne?
  • Jeż na autostradzie: Radosław Kobierski Poezja Radosława Kobierskiego rozgrywa się w dyskretnych, subtelnie naszkicowanych scenach, których prawdziwość bywa wręcz wstrząsająca.
  • Znak o znakach: Warner Bros. Dzieciństwo. Siódma rano – pora płatków śniadaniowych. Tato dzień w dzień włącza Strusia Pędziwiatra.

Felietony

  • Dziennik Kairosu: Klatrat, wina i wyobraźnia Kaj dość szybko też zrozumiał, że w pojedynkę nie ma żadnych szans. Na tę myśl się wzdryga. Nie lubi pracy w grupie, nie jest w tym dobry. W jednej z gazet wyczytał, że aby dokonała się zmiana, musi się w nią zaangażować przynajmniej 3,5% społeczeństwa.
  • Coraz bliżej albo coraz mniej Jerzego fascynował świat pełen piękna i niespodzianki, przed bylejakością umykał jak najszybciej, tzw. twórca średni nie miał u niego szans.
  • Kościół – mój dom? Bezdomność Jako członek Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i mieszkaniec archidiecezji krakowskiej deklaruję solidarność z osobami, w których godność uderzyły słowa mojego biskupa.

Społeczeństwo–świat

  • Cztery lata rządów Prawa i Sprawiedliwości Bilans rządów PiS-u oceniam skrajnie negatywnie. Lista politycznych grzechów tego ugrupowania jest długa. Dlaczego pomimo to PiS zachowuje tak duże poparcie w społeczeństwie, które jeszcze w niedawnej przeszłości dało dowody swego przywiązania do wolności i ma opinię niepokornego?
  • Ciemnogród i zmowa elit Alexis de Tocqueville pisał: w rewolucji, tak jak w powieści, najtrudniej wymyślić zakończenie. Kaczyński nie ma pomysłu na finał. To, że będzie wspaniale, już wiemy, ale jaki jest plan na dogadanie się z całą resztą osób na kluczowych pozycjach, która nie popiera PiS.
  • Kuba – wyspa duchów W stanach opętania element transu jest podstawą. W ich wywoływaniu i utrzymaniu ważną rolę odgrywają rytmiczne bębny i powtarzające się ruchy ciała oraz śpiew, a także gęsty dym z cygar i opary rumu. Podczas ceremonii santerii nie używa się jednak substancji psychoaktywnych.

Stacja: literatura

  • Niewidome cieśnie W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Wita Szostaka. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.

Inne

nr773

Ilustracja okładkowa: Ula Pągowska