Klasa długo była w kulturoznawstwie pojęciem niemym, bezwolnie wchłoniętym przez spory tożsamościowe. Proces ten jest uważnie analizowany przez Wielgosza na przykładzie rozwoju kapitalizmu i towarzyszących mu urasowienia (sprowadzenia różnic klasowych do poziomu ras) oraz orientalizacji, których wynalezienie okazało się perpetuum mobile obecnego modelu ekonomicznego: opierającego się na wytwarzaniu hierarchii rasowych i tożsamościowych. Aby mógł on funkcjonować, konieczne jest kreowanie wciąż nowych różnic, które odwracają uwagę od złego systemu i kierują gniew na Innego.
Do opisu tej książki bardziej niż tytułowa gra pasuje mi ukute przez Czaplińskiego pojęcie poruszonej mapy. Autor poruszył bowiem całe pole naszej gry w kapitalizm i rasy, które lubimy orientować na Stany Zjednoczone, eksportując tym samym odpowiedzialność oraz teorię rasy poza granice naszego codziennego doświadczenia. Pojęcie to wydaje mi się także adekwatne z uwagi na „geografię wolności i zniewolenia” wspominaną na kartach Gry… i stanowiącą zasadę działania kapitalizmu, nieodłącznie związanego z podziałem geograficznym i kulturowym.
Gra w rasy (obok Polityki wrogości Achille’a Mbembego oraz Lajla znaczy nocAleksandry Lipczak) wpisuje się w misję krakowskiego wydawnictwa, które jako jedno z niewielu podejmuje trud przypominania czytelnikom o źródłach naszej wiedzy i peryferyjnym statusie Europy aż do XVIII w. Oddanie sprawiedliwości kulturze krajów arabskich i azjatyckich zajmuje wiele miejsca na kartach tej książki, co sprawia, że odsłonięte zostają kolejne mity założycielskie europocentryzmu. Coraz bardziej potrzebujemy budowania takiego poczucia ciągłości czy rozpoznawania długu zaciągniętego u kultur, które podbijaliśmy i drenowaliśmy nie tylko z ich lądu i społeczności, ale także osiągnięć kulturowych i cywilizacyjnych. To fascynująca przeprawa przez największe w dziejach historii odkrycia naukowe, obszerne biblioteki i delikatność zwyczajów. Pozwala nam na spojrzenie na siebie przez pryzmat bycia raczej barbarzyńcami niż tymi, którzy niosą…
