Na przykład: jedno z polskich plemion, kilka wieków czekające, by wrócić do macierzy, piąta kolumna ciążąca ku Berlinowi, alternatywni Polacy, którzy razem z Wielkopolanami mogą tworzyć przeciwwagę dla tożsamości ukształtowanej w zaborze rosyjskim, naród dopiero się tworzący, lub przeciwnie: Ślązacy jako część Pierwszych Narodów niczym Aborygeni. A na te ujęcia nakładają się dwa trwające dziś procesy: upodmiotowienia kultury śląskiej oraz rozpływania się śląskości w polskości.

To dlatego Rokita pisze: „Śląsk nieoczekiwanie stał się jednym z tych niewielu miejsc na świecie, gdzie teraźniejszość jest ciekawsza niż przeszłość”. To zdanie zawiera trochę przesady. Po pierwsze, sam autor wspomina trzy kluczowe wydarzenia z przeszłości, które Ślązacy i Polacy z innych terytoriów kraju doświadczyli inaczej: okupacja hitlerowska, Holokaust, komunizm. Po drugie,…