Czy papież nam zaufa?

Edytorial

Czy papież nam zaufa? W chwili gdy rozpoczynaliśmy prace nad kwietniowym tematem miesiąca, w Kościele trwał sedis vacantia.

Temat miesiąca

O papieża bać się nie musimy Kim papież był niegdyś? Jak w toku dziejów kształtowało się rozumienie jego roli i zadań? Zdarza się, że nasze rozmowy zaczynają się i kończą na dyskusjach o papieskiej nieomylności. Dogmat ten w połączeniu z innymi prerogatywami następcy św. Piotra, może rodzić poczucie, że ustrój Kościoła, przypominający znane z historii monarchie absolutne, winien być czym prędzej zmieniony. Z drugiej strony, abdykacja Benedykta XVI skłoniła do pytania, czy papież ma dziś rzeczywiste narzędzia wpływu na stan Kościoła?
Czy Kościół musi mieć wszystkie odpowiedzi? Latem ubiegłego roku, tuż przed 50. rocznicą rozpoczęcia II Soboru Watykańskiego zastanawialiśmy się, z jakimi wyzwaniami mierzy się Kościół. Pytania i diagnozy, które wtedy padły, wydają się istotne szczególnie teraz, kiedy myślimy o zadaniach, jakie czekają nowego papieża.
Dzielący dialog Kościół katolicki pod kuratelą papieża Benedykta XVI był bardziej zainteresowany pomniejszaniem wyrwy pomiędzy wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem niż uśmierzaniem lokalnego sporu pomiędzy chrześcijanami łacińskimi: katolikami i protestantami. Ekumenizm w Niemczech może – paradoksalnie – jeszcze mocniej podzielić protestantów i katolików.
Dlaczego kobiety odchodzą z Kościoła? Religijność kobiet jest wyższa niż mężczyzn. Ta różnica może jednak zniknąć. Jeśli pomimo postępującego procesu sekularyza cji kobiety wciąż są zainteresowane religią, to objęcie stanowisk kierowniczych w instytucjach kościelnych mogłoby zatrzymać je we wspólnocie. Ale jeśli religia jest im już obojętna – nie ma drogi powrotnej.
Nie błądzi ten, kto nie wyruszył w drogę Nasza wiara jest subiektywna. Co prawda, obiektywizujemy tę wiarę w konfrontacji ze wspólnotą, ale najpierw jest moje własne doświadczenie. Ważne, żeby nie absolutyzować swojego doświadczenia, żeby zachować otwartość na rady i upomnienia.
Nowy pontyfikat, stare wyzwania Kościół głoszący Ewangelię musi być radykalny, gdy chodzi o naśladowanie Jezusa. A problem polega dziś m.in. na tym, że radykalni byli bez wątpienia ostatni papieże, ale nie cały Kościół, nierzadko bardziej przypominający bezduszny urząd aniżeli braterską wspólnotę miłości.

Debaty

Spontaniczny jak katolik w Polsce Ponikło pisze, że istnieją „uprzywilejowane drogi” chrześcijan, na których mogą się oni umacniać. Czy chodzi o to, że może im być łatwiej angażować się w pomoc? Jeśli tak, powinno to prowadzić duszpasterzy do jeszcze częstszego namawiania wiernych, żeby włączali się w działania na rzecz innych.
Źródła solidarności Co ma być dla chrześcijanina pierwotną motywacją do wolontariatu? W sumie to dylemat sztuczny w tym znaczeniu, że zawsze indywidualny. Są jednak drogi uprzywilejowane. Dla chrześcijanina jest nią wiara i jej sakramentalne umacnianie.
Symfonia insektów Tekst w gazecie brzmi: „Parlament Kosowa ogłosił konkurs na hymn narodowy. Propozycje można zgłaszać w ciągu 20 dni. Hymn powinien być oryginalny i wyjątkowy i trwać od 30 do 60 sekund. Na autora zwycięskiej propozycji czeka 10 tys. euro”. Na konkurs nadchodzą 134 prace, głównie z Rosji. Mengjiqi wysyła swój utwór pt. „Europa”, wcale nie czeka na wynik, być może nawet o tym zapomniał.

Idee

Studia i odpowiedzialność Jeżeli pomimo znamion kryzysu pojęcie ducha dominowało jeszcze w pierwszych dekadach XX w., obecnie zniknęło zupełnie z naszego myślenia i języka. Nie mówimy już o duchu ani o doświadczeniu duchowym.

Ludzie – książki – zdarzenia

Logika Krainy Carów „Imperium peryferii” to paradoksalna formuła opisująca potężne, ekspansywne państwo o znacznym terytorium, dużej liczbie mieszkańców i silnej armii, które pozostaje jednak w relacji zależności od krajów centrum globalnej gospodarki.
Operacja „Objawienie” Woźniak proponuje uczynienie teologii nauką o objawieniu, ale rozumianym jako fakt, czyn i zbawcze wydarzenie. Objawienie może bowiem ufundować właściwie jakąkolwiek ludzką wiedzę o Bogu tylko wtedy, kiedy samo jest przyczyną transformacji ludzkiej podmiotowości bez naruszenia jej sobości.
Poetka i przewodniczka Tak trudno jest żegnać ludzi, którzy odchodzą z całym bogactwem swego przeżywania i rozumienia świata oraz świadczenia o nim.
Biografia noblisty bez retuszu „W Polsce wielkiemu wysiłkowi translatorskiemu nie towarzyszy choćby porównywalna obecność prac krytycznoliterackich dotyczących twórczości Maria Vargasa Llosy” – stwierdza Urszula Ługowska we wstępie do monumentalnej biografii peruwiańskiego laureata Nagrody Nobla.
Homo muranoviensis Jeszcze niedawno każdy zainteresowany historią warszawskich Żydów, odwiedzając Muranów po raz pierwszy, skazany był na osobliwe odczucia. Z żalem, że po przedwojennej atmosferze nie ma śladu, prawdopodobnie już tu przyjechał. Powodowany szarzyzną niesmak wzmagał się w miarę spaceru. Niedowierzanie, że można mieć tu dobre sny, przybysz zabierał ze sobą do domu.
Fenomen KOR-u „Ta historia, choć niewiarygodna, jest prawdziwa. Dlatego warto ją opowiedzieć” – napisał Jan Skórzyński we wstępie do swojej książki będącej syntezą historii Komitetu Obrony Robotników.
Trzy lata traumy Od katastrofy smoleńskiej mijają już trzy lata. Zwiększa się dystans czasowy, dzięki czemu na to tragiczne wydarzenie i jego społeczne oraz polityczne konsekwencje można spojrzeć nieco chłodniejszym okiem. Niestety, na półkach polskich księgarń nie znajdziemy zbyt wielu poświęconych temu tematowi książek. Co nie znaczy, że o Smoleńsku się nie pisze.
„Ja tej ziemi boję się” W filmach dotyczących Smoleńska najmniej interesujące są kwestie związane z samą katastrofą. Pod tym względem każdy z dokumentów dowodzi założonej tezy, ilustruje pewien typ spojrzenia na tragedię, żaden natomiast nie zajmuje się weryfikacją wersji drugiej strony. O wiele ciekawsze jest spojrzenie na te filmy jako na dokumenty socjologiczne, a nawet antropologiczne, mówiące o stanie zbiorowej świadomości.

Stałe rubryki

Convertere vel reverti. Uwagi do przekładów J 20, 11–18 W takiej właśnie chwili dostrzega ona Chrystusa, którego jednak nie rozpoznaje. Jezus zadaje jej pytanie identyczne z tym, które padło z ust aniołów, kiedy zaś słyszy potwierdzenie oddania i miłości