Jak przekonuje jednak Hans Blumenberg (1920–1996), nie zabrakłoby źródeł dla ukazania rozmaitych metafor opisujących jej własności: prawda bywa obdarzona potężną mocą, jest niczym światło, przychodzi naga. Lecz czy „naga prawda” jest czymś, czego człowiek rzeczywiście potrzebuje? Może naszemu życiu lepiej służy ochronny woal iluzji?

Paradygmaty dla metaforologii to pierwsza ważna praca w dorobku niemieckiego filozofa. Opublikowana w 1960 r., dopiero niedawno doczekała się polskiego przekładu. Paradygmaty… oferują nie tylko studia nad konkretnymi metaforami, ale uchodzą również za przystępne wprowadzenie w cały Blumenbergowski świat. To niesłychane, że 40-letni uczony rozpisał w tej książeczce tematy, którymi zajmował się do końca życia i którym poświęcił oddzielne prace – pisząc o zadaniu filozofii, jakim jest „wyjście z jaskini”, o obrazie „świata jako księgi” czy o roli „przewrotu kopernikańskiego”. Nie są to słownikowe zapisy dziejów i znaczeń symboli. Filozof pokazuje, jak przy użyciu różnorakich obrazów ludzie opisywali swoje miejsce w świecie i ambicje poznawcze, dawali wyraz oczekiwaniom i tęsknotom, zwątpieniom i rozczarowaniom. Metafory służą orientowaniu się w świecie, a metaforologia – jako metoda historyczna – odsłania zmiany w formułowanych przez kolejne epoki autointerpretacjach. Uprzywilejowanym przedmiotem zainteresowania Blumenberga jest świat nowożytny. Filozof pokazuje, jak prawda, która w epoce klasycznej wymagała jedynie skupienia i kontemplacji, u piszącego w XVI w. Francisa Bacona zostaje połączona z pracą, eksperymentem i przebiegłością. Szczególną uwagę poświęca astronomom – Kopernikowi, Keplerowi, Newtonowi – którzy doprowadzili do zerwania z dawną…