Październik 2023 r. był miesiącem intensywnej korespondencji kierowanej do nas przez ważnych przedstawicieli Kościoła rzymskokatolickiego. Co rusz papież i / lub członkowie prezydium synodu pisali do wiernych, a w jednym przypadku nawet do „wszystkich ludzi dobrej woli”. Cóż z tego, kiedy polscy katolicy w większości nie mieli (i chyba ciągle nie mają) o tym pojęcia.

Ostatni z tych listów – najbardziej uniwersalny i stosunkowo krótki – skierowali do wiernych uczestnicy zakończonej wtedy właśnie sesji plenarnej synodu biskupów, w której po raz pierwszy w historii (!) prawo głosu mieli również świeccy, zakonnice i tzw. szeregowi księża.

Tekst zawiera szereg istotnych – wypływających wprost z Ewangelii – postulatów pod adresem Kościoła, takich jak wezwanie do wzajemnej miłości, słuchania siebie nawzajem, otwarcia na świat i na drugiego człowieka, także tego, który czuje się wykluczony. Mocno w tym piśmie brzmią słowa o „wspólnym Domu”, w którym coraz silniej rozlega się „krzyk Ziemi i krzyk ubogich”, a także frazy piętnujące „morderczą przemoc”, wojny i „skandaliczne nierówności” i wyrażające solidarność z tymi, których „nędza i korupcja rzuciły na niebezpieczne ścieżki migracji”.

Oczywiście można powiedzieć, że to tylko deklaracje, za którymi nie zawsze idą czyny.

Uczestnicy synodu, pisząc swój list, zdawali sobie zapewne sprawę z różnicy, jaka dzieli Kościół naprawdę współczujący od takiego, jaki o miłości do człowieka jedynie gada. To pewnie z tego powodu zawarli w nim wyraźne rozróżnienie pomiędzy „nieco abstrakcyjnym” słownictwem (i, chciałoby się dodać, pobożnym frazesem) a kościelną praxisoraz wezwali całą wspólnotę wierzących – w tym także (a może zwłaszcza) Kościół instytucjonalny – do „nawrócenia duszpasterskiego i misyjnego”. Powołaniem Kościoła „jest bowiem głoszenie Ewangelii [nie tylko słowem, ale i czynem – J.P.] nie poprzez skupianie się na sobie”, lecz autentyczną służbę i miłość. List synodu to w gruncie rzeczy zaproszenie wierzących do zaufania – nie tyle instytucji, ile samemu…