Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Poszukiwanie nowoczesnego patriotyzmu

Poszukiwanie nowoczesnego patriotyzmu

Temat miesiąca

  • „Wybierzmy lepszą historię” Trudno mi spekulować nad psychologicznymi potrzebami społeczeństwa. Nie znamy ich, znamy tylko medialne skutki. W pewnym momencie miałem jednak poczucie, że być może sprawa jest prostsza. Że chodzi tu potrzebę chwilowego zerwania ze zatomizowanym, zindywidualizowanym życiem w kapitalizmie, w społeczeństwie konsumpcyjnym. Nadarzyła się okazja, by przypomnieć sobie, jak to jest być razem, wrócić do dawnych uczuć solidarności, współczucia, wzajemności.
  • Uporczywa obecność patriotyzmu Ktoś, kto atakuje mity, rytuały oraz symbole istniejące i sprawdzone, nie proponując w zamian nic innego, postępuje nierozważnie. W dniach po katastrofie Polacy doświadczyli dojmującego uczucia kruchości państwa – jedynego instrumentu, którym dysponuje ich wspólnota polityczna, jakim możemy chronić siebie w burzliwych nurtach dziejów. To uczucie miało charakter metafizyczny.
  • Patriotyzm po europejsku Rozważania o patriotyzmie postanowiliśmy uzupełnić o krótkie i osobiste odpowiedzi ankietowe. Do zagranicznych Autorów zwróciliśmy się z pięcioma pytaniami: Czy czuje się Pani/Pan patriotą?; Czym się Pani/Pana patriotyzm wyraża?; W jakich okolicznościach się uzewnętrznia?; Czy łączy się jedynie z poczuciem dumy czy także wstydu, odpowiedzialności za jakieś zło historyczne?; Jaki typ patriotyzmu dominuje w Pani/Pana kraju?
  • Patriotyzm szerokiego serca Naszą dumę narodową możemy czerpać z dziedzictwa Pawła Włodkowica, który jest patronem mądrego rządzenia państwem, budowania jedności w wielości. Dzięki takim postaciom jak on nie było w Polsce królobójstwa, co jak wiadomo zdarzało się w historii Francji i Anglii.
  • Iluzje kosmopolityzmu Kosmopolityzm ładnie i szlachetnie brzmi, ale jest iluzją, która ­–jak to z mrzonkami bywa – jest niebezpieczna. Bardziej pożytecznym przedsięwzięciem byłoby rozróżnienie między „narodowością” jako naturalnym komponentem człowieka i ekscesami oraz wynaturzeniami popełnianymi w imię „nacjonalizmu” – czyli między patriotyzmem szlachetnym i nieszlachetnym.
  • Patriotyzm po amerykańsku Utożsamienie identyfikacji narodowej z poparciem dla amerykańskiego projektu ustrojowego powoduje, że patriotyzm pasji, odwołujący się do ciągłości pokoleniowej, nie może zakorzenić się w społeczeństwie amerykańskim. Nie bez znaczenia dla tego stanu rzeczy jest zasilanie społeczeństwa amerykańskiego przez kolejne fale imigracji.

Powiększenia

  • Po wyborze prezydenta Bronisław Komorowski został wybrany prezydentem RP w drugiej turze wyborów z przewagą ponad miliona głosów – uzyskał 53% poparcia. Wybory te nie zostały zatem rozstrzygnięte „o włos”, ale dość solidną większością.
  • Wielkie gry To miały być mistrzostwa, które definitywnie potwierdzą obecność Afryki na futbolowej mapie świata. Nie tylko sportową, bo tej raczej się nie kwestionuje; przecież większość czołowych klubów w Europie zawdzięcza swoją pozycję także zawodnikom „importowanym” z przedmieść Lagos czy Jaunde.
  • Sezon bynajmniej nie ogórkowy Zakończony w czerwcu Rok Kapłański miał być dla Kościoła rzymskokatolickiego czasem szczególnej modlitwy w intencji prezbiterów. I był, co – ze względu na głęboki kryzys, jaki dotyka dziś Kościół (zwłaszcza stan kapłański) – okazało się dlań błogosławieństwem, prawdziwym „kołem ratunkowym” na czas kataklizmu.

Rozmowy znaczące

  • Siła kruchego słowa To nie jest ucieczka od rzeczywistego świata, to jest odnalezienie na nowo niezmierzonej perspektywy, z której ogląda się realny, otaczający mnie świat. Tę samą perspektywę odnalazłem w latach sześćdziesiątych w wizji świata Teilharda de Chardin. To może wydawać się dziwne: z jednej strony język baśni, z drugiej język uczonego przyrodnika, teologa i filozofa, a perspektywa ta sama. I dla mnie taka sama, jak w listach św. Pawła, gdy pisze on o Chrystusie kosmicznym. Ale pomijając już fakt, że Teilhard był raczej wizjonerem i poetą, to tylko jeszcze jeden dowód na niemożliwość znalezienia jakiegoś jedynego metajęzyka, którym opisuje się dzieło stworzenia.

Refleksje

  • Sekciarstwo i bałwochwalstwo Pod Pałacem Prezydenckim mamy do czynienia nie z walką o krzyż, lecz z walką krzyżem. Ta zaś jest wyrazem najgorszego bałwochwalstwa, jakie można popełnić, bowiem jest ona absolutnym przeciwieństwem jedynego sensu krzyża, jakim jest bycie znakiem miłości, a nie nienawiści. Trudno o bardziej diabelski grymas.
  • Darwin i dzieło stworzenia. Część I Radykalni zwolennicy psychologii ewolucyjnej zmuszeni są przyjąć, że ilekroć doskwiera nam głód i sięgamy po pożywienie bądź okrywamy się płaszczem, ponieważ – jak nam się zdaje – drżymy z zimna, w rzeczywistości uciekamy się jedynie do wyjaśnień opartych na przyczynach bezpośrednich. Ostateczną przyczynę stanowi jednak zawsze wola biologicznego przetrwania; wkładamy płaszcz i jemy kanapkę, by móc się rozmnażać.
  • Wychodzenie z letargu Przedstawiciele radykalnej ortodoksji to ludzie stosunkowo młodzi, którzy wychowywali się w zsekularyzowanym brytyjskim środowisku. Czy ten fakt nie powinien skłonić nas do weryfikacji uproszczonych sądów utożsamiających żywotność Kościoła w danym społeczeństwie wyłącznie z praktykami religijnymi bez uwzględniania żywotności i wigoru myśli teologicznej?
  • Belgia krok od przepaści Kiedy upadał Mur Berliński, była Jugosławia powoli szykowała się do rozpadu i wojny. Rok po zjednoczeniu Niemiec wybuchła wojna w Chorwacji i Słowenii. Dwadzieścia lat później, gdy Unia Europejska coraz silniej się integruje, kraj, w którym mieści się jej stolica – Belgia – rozpada się. Czy jednak korozja Belgii może być uznana za paradoks i negację procesu konsolidacji europejskiej?
  • *** Jak się układają słowa? Skąd się bierze ich porządek? Miejsce w zdaniu, nieodwołalnie to właśnie miejsce albo do wyboru kilka miejsc, w każdym inny tryb przywołania znaczeń, inny nieco efekt, inny pomost ku kolejnej refleksji.
  • Ojcostwo bez promieniowania? Bywam od czasu do czasu – choć ostatnio coraz rzadziej – w domu moich wieloletnich przyjaciół. Rodzina to sympatyczna, ludzie sukcesu, dobre zawody i prestiżowe w nich pozycje, piękny dom, dwa auta, wakacje za granicą. Czegóż chcieć więcej?

Zdarzenia – książki – ludzie

  • Badania terenowe apokalipsy Nie można bezkarnie pisać o apokalipsie, nawet tej, której nikt nie zauważył.
  • Sceny z Polski Ta książka stała się wydarzeniem, bo pojawiając się w szczególnym kontekście, okazała się... reakcyjna wobec współczesności1. Co więcej, mimo śmiałych (ale czy trafnych?) odwołań do modnych filozofów, historyk opowiada swoją historię w sposób nadzwyczaj osobisty i samodzielny. A czyż taka manifestacja indywidualizmu nie jest w naszych upartyjnionych czasach prowokacyjna?
  • Rzecz literatury Zagłady Rzecz wydaje się oczywista: po Zagładzie pozostały rzeczy. Buty, okulary, walizki zgromadzone w zamienionych w muzea dawnych obozach śmierci stanowią dziś najważniejsze, często jedyne, świadectwo życia zamordowanych tam ludzi.
  • Pisarz z Południowej Afryki Coetzee postępuje jednak inaczej, gdyż nie pomija tradycji, w której się wychował i która odegrała kluczową rolę w procesie jego pisarskiej edukacji. Białe pisarstwo poświęcone jest właśnie rodzimej kulturze Afryki Południowej. Jest to zbiór siedmiu esejów, które obracają się wokół kilku kluczowych zagadnień, takich jak kolonializm, nurt powieści farmerskiej (plaasroman), napięcia etniczne, problem rasizmu czy kwestia krajobrazu (która odgrywa chyba kluczową rolę w tym zestawieniu).
  • Miłosz jako miara Trudno w to uwierzyć, ale już w przyszłym roku (30 czerwca 2011) upłynie 100 lat od dnia narodzin Czesława Miłosza w Szetejniach nad rzeką Niewiażą.

Reportaż

  • Osz to znaczy płow Płow to potrawa z ryżu i baraniego mięsa z dużą ilością kunduka (baraniego tłuszczu), cebuli, marchewki i ostrych przypraw. Ilość ryżu i marchewki w kazanie (tak nazywa się wielki żelazny garnek w formie misy ze ściankami mającymi ponad centymetr grubości; pojemność garnka do 100 litrów) powinna być podobna – na przykład po pięć kilo; mięsa i cebuli może być po dwa kilogramy. Najpierw długo smażymy mięso, później – cebulę i marchew, a dopiero potem dodajemy podgotowany ryż i – już na koniec – przyprawy. Zostawiamy to wszystko na godzinkę bez ognia, żeby „doszło”…

Inne

  • 664 – spis treści OD REDAKCJI
  • Patriotyzm aktualnego etapu Im bardziej dojrzała jest demokracja, tym większa szansa, że patriotyzm takiego kraju będzie patriotyzmem otwartym, a więc również krytycznym, gotowym do narodowych obrachunków, w przeciwieństwie do patriotyzmu zamkniętego, czy wręcz narodowej megalomanii.
nr664

Ilustracja okładkowa: