Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Kazus bałkański. Europa między suwerennością a samostanowieniem

Kazus bałkański. Europa między suwerennością a samostanowieniem

Temat miesiąca

  • Marzenia o „Wielkiej Bałkanii” 18 lutego, dzień po ogłoszeniu niepodległości przez Kosowo, w warszawskiej siedzibie fundacji PAUCI odbyła się dyskusja poświęcona możliwym konsekwencjom tego wydarzenia dla Bałkanów i innych domagających się niezależności regionów Europy.
  • Konkurs na wspólną przeszłość W weekend niepodległości prawdziwym przebojem wdarły się na rynek w Mitrowicy flagi łączone: z jednej strony Albania, z drugiej Ameryka. Są też najdroższe, bo trzeba je szyć z grubszego materiału. Czarny, dwugłowy orzeł albański przebija niestety na amerykańskie pasy.
  • Europa w nowym rozdaniu  Swoisty renesans separatyzmu w Europie, którego jesteśmy świadkami, do rozważań nad wartościami suwerenności i samostanowienia skłania przede wszystkim filozofów polityki. Do udziału w naszej ankiecie zaprosiliśmy jednak „praktyków”: naukowców, analityków i dziennikarzy – znawców tych regionów Europy, które coraz głośniej domagają się niezależności. Zapytaliśmy ich, jakie konsekwencje w stosunkach międzynarodowych przyniesie ze sobą niepodległość Kosowa. Czy prawo do samostanowienia powinno mieć pierwszeństwo wobec suwerenności państw? A także o to, jaki kształt powinna w takiej sytuacji przybrać integracyjna polityka Unii Europejskiej.
  • Kilka myśli w kwestii Europy i powstawania nowych państw Unia Europejska musi zacząć wypracować sobie system instytucjonalny, który zlikwiduje istniejące obecnie napięcie na styku „Europa – naród – region”, czyniąc z nich piękny konsonans, dzięki któremu nie będą powstawać nowe granice wzdłuż rzekomo „etnicznych” państw, a stare będą coraz bardziej się zacierać i zamazywać.

Powiększenia

  • Batalia o traktat lizboński Marzec i pierwsze dni kwietnia w polskiej polityce stały pod znakiem sporu o ratyfikację traktatu lizbońskiego. Sporu nieoczekiwanego, gdyż po podpisaniu traktatu reformującego funkcjonowanie Unii Europejskiej wydawało się, że pomiędzy głównymi ugrupowaniami politycznymi panuje w tej sprawie zgoda, a znalezienie większości konstytucyjnej w Sejmie i w Senacie, niezbędnej do upoważnienia prezydenta RP do ratyfikacji dokumentu, nie nastręczy żadnych trudności. Stało się inaczej.
  • Nadzieja dla Tybetu Ledwie wróciłem do Europy, a znów wpatruję się w Azję: w Tybecie  ostre zamieszki. Z telewizyjnych ekranów straszą spalone sklepy w Lhasie i postaci współczesnych hoplitów ,,przywracających porządek”.  ,,Jestem teraz w klasztorze - informuje BBC anonimowy Tybetańczyk. - Przed wejściem mnisi skandowali »Niech żyje Dalajlama!« (…) Wiele osób udało się później na komisariat, żądając zwolnienia aresztowanych. Postrzelono dwie dziewczyny”. A z oddalonego o 2 tysiące kilometrów Pekinu miejscowy student, najpewniej rówieśnik tybetańskiego informatora BBC, podkreśla skalę chińskich strat i bardzo jednoznacznie deklaruje: ,,Popieram rząd. Jego wersję wydarzeń potwierdzają zdjęcia zniszczeń w Lhasie. Słusznie postąpiono, używając siły”.
  • Kryzys Tegoroczna Droga krzyżowa, odprawiona przez papieża Benedykta XVI w Koloseum (a napisana przez chińskiego kardynała Josepha Zen Ze-kiuna i kierująca uwagę Kościoła na Chiny i Trzeci Świat), przypomniała mi wielkopiątkowe nabożeństwo sprzed trzech lat, kiedy to autorem rozważań był kardynał Ratzinger.

Zdarzenia – książki – ludzie

  • Przykładając sumienie do Rosji Rosja nie jest krajem łatwym do opisania. Olbrzymi obszar, różnorodność kulturowa i religijna, mnóstwo kontrastów i ciągła niestabilność sprawiają, że komentator z zasady skazany jest na fragmentaryczność. Bo jak tu pisać tekst firmowany znakiem „Rosja”, jeśli dla mieszkańców tzw. prowincji (która stanowi ok. 90 proc. kraju) Moskwa i Petersburg są niczym egzotyczne, bogate, a często też odległe o kilka dni jazdy pociągiem kraje?
  • Teologia ma przyszłość Pojęcie rozumienia odsyła nas do kolejnego, zdaniem ks. Woźniaka niezbywalnego, wymiaru dobrej teologii – jej wymiaru hermeneutycznego. Moim zdaniem, fragmenty dotyczące teologii jako hermeneutyki należą do najlepszych partii książki.
  • Konflikt w amerykańskiej duszy Gertrude Himmelfarb, Jeden naród, dwie kultury, przełożył Piotr Bogucki, wprowadzeniem opatrzył Piotr Skurowski, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007
  • Der Kardinal W Krakowie niemiłosiernie smażyło lipcowe słońce, kiedy przewodniczący Episkopatu Niemiec kardynał Karl Lehmann wysiadał z samolotu w Balicach. Ale naprawdę ciepło zrobiło mu się już po zachodzie słońca, kiedy w rezydencji arcybiskupów krakowskich przyszło mu wysłuchać słów gospodarza spotkania. Kardynał Dziwisz mówił: „Eminencjo, nareszcie jesteśmy sami. I wreszcie mogę powiedzieć, co mi od dawna leży na sercu. Otóż Ksiądz Kardynał nawet się nie domyśla, jakim respektem darzył go Ojciec Święty. I jeszcze jedno: decyzję o nominacji kardynalskiej Eminencji Jan Paweł II podjął sam. Wyłącznie on sam. Nikomu o tym do tej pory nie mówiłem…”.

Tematy i refleksje

  • Religia albańskości Czterdzieści lat temu komunistyczna Albania stała się oficjalnie pierwszym państwem ateistycznym  na świecie. Zamknięto meczety, cerkwie i kościoły, a duchownych poddano represjom. Dziś religijność odradza się w tolerancyjnej atmosferze. Pokojowo żyją obok siebie muzułmanie, prawosławni i katolicy.
  • Tarcza antyrakietowa i polska suwerenność Suwerenność to rodzaj „być albo nie być” dla państwa i narodu. Ale jeśli spojrzymy na to, w jaki sposób kształtują się obecnie stosunki międzynarodowe, okaże się, że nie do końca wiadomo, co to znaczy być dzisiaj suwerennym. Środowisko międzynarodowe staje się w coraz większym stopniu systemem naczyń połączonych, w których splatają się wspólne interesy i wzajemne zależności. Jednak kategoria suwerenności ciągle tkwi gdzieś poza bieżącymi sprawami – jako nieco staroświecki i abstrakcyjny punkt odniesienia.
  • Współczesna religijność ludowa – kazus Kurpiów Oprócz mieszkańców wsi na Bożym obiedzie były tylko dwie obce osoby. Mój przyjaciel etnograf, „siedzący” na Kurpiach czterdzieści lat, i ja, jako jego przyjaciel i badacz Kurpiowszczyzny. Gdy spytaliśmy, dlaczego tak jest, powiedziano nam, że jest to spotkanie tylko dla najbliższych, gdyż istnieje obawa, że uroczystość może się przerodzić w „taki cyrk” jak „Palma Kurpiowska” w Łysych.
  • Groza i radość komunii świętej Indywidualne poszukiwania wyznawców czy uelastycznianie rytów sakramentalnych rozwija się obok bądź w asyście gorliwego rytualizmu, „zakonserwowanego” religijnego tradycjonalizmu. Współczesna pobożność ludowa jawi się tym samym jako forma religijności zarówno zmienna, jak i trwała, jednostkowa, jak i wspólnotowa.
  • Zaproszenie do domu poety Te odkrycia albo akty kreacji odbywają się w granicach kilku krótkich linijek oraz bezpośrednio na naszych oczach. Na naszych oczach słowa spontanicznie i, chciałoby się rzec, naturalnie zakwitają nieoczekiwanymi możliwościami, bez trudu, zdawałoby się, znajdują drogę do nowych skojarzeń i związków. Tak się tylko wydaje, że bez trudu, bo naprawdę żeby związać słowa, trzeba przebyć wielkie odległości.
  • Obojętność Przyuczani jesteśmy do obojętności albo do chowania własnej nietolerancji bądź resentymentów głęboko pod pancerzyk poprawności, uśmiechniętego zakłamania i przyzwolenia na wszystko bez wyrażania własnego sądu. Tymczasem tolerancja powinna być tożsama z otwartością, akceptacją drugiego człowieka i podjęciem z nim dialogu.
  • *** Doliczyłam się chyba z dziesięciu moich ojczyzn. Większość to te małe i to, co stanowi coś więcej niż ich sumę – to, o czym rzadko wypada mówić.

Inne

nr636

Ilustracja okładkowa: