Subskrybuj
Timothy Snyder i Wołodymyr Zełenski podczas spotkania w Kijowie, 10 września 2024 r. fot. Służba prasowa Prezydenta Ukrainy
Timothy Snyder i Wołodymyr Zełenski podczas spotkania w Kijowie, 10 września 2024 r. fot. Służba prasowa Prezydenta Ukrainy
Historyk. Profesor Uniwersytetu Yale oraz stały współpracownik Instytutu Nauk o Człowieku w Wiedniu. Wydał m.in.: Skrwawione ziemie, O tyranii i Droga do niewolności.

Ćwiczenia z wolności

Trzy lata temu stanąłem u progu zakładu karnego o zaostrzonym rygorze, by razem z osadzonymi czytać Edith Stein i rozmawiać o tym, co to znaczy być wolnym

Kiedy na początku lat 80. XX w. grałem w baseball, byłem miotaczem. Rzucanie piłką w baseballu przypomina trochę deklarację wolności. Stoisz samotnie na górce pośród niewielkiego kredowego kręgu, gdzie wykonujesz ciężką pracę, i odczuwasz na przemian dumę oraz rozpacz. Cały mecz zależy od tego, co zrobisz.

Zmieniając pozycję na górce miotacza w przygotowaniu do rzutu, wizualizowałem, co stanie się później. Wyobrażałem sobie, jak rzucam – powiedzmy, szybką piłkę od wewnętrznej strony – i oczami wyobraźni widziałem, jak pałkarz waha się, tracąc czas na ocenę, czy wleci ona w jego bazę czy też nie, zamachuje się zbyt późno i pospiesznie, a w rezultacie nie trafia. Widziałem nawet jego grymas. W tego rodzaju wizualizacji, którą Edith Stein nazwała „jedną przenikającą intencją”, pojawia się inny świat o moment wyprzedzający nasz. Nie zawsze, lecz często udawało mi się połączyć te dwa światy i wywołać reakcję, jakiej oczekiwałem. Jako dziecko regularnie powtarzałem sobie coś, co powiedział Roger Angell – piłka baseballowa była moim „małym kawałkiem fizyki”.

Nie jesteśmy bogami ani przedmiotami. Jesteśmy ludźmi, którzy mogą stać się suwerenni. Wolność nie jest brakiem ograniczeń ani ich akceptacją – jest ich wykorzystaniem.

Górka miotacza…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Między słowami. Jak budować głębsze relacje