Historycy od dziesięcioleci zajmowali się zbrodniami Hitlera i Stalina, przez co jeszcze kilka lat temu można było mieć wrażenie, że już niewiele więcej da się na ten temat napisać. I wtedy Timothy Snyder opublikował Skrwawione ziemie, pokazując, że umknęło nam coś istotnego: co to znaczyło żyć i umierać na terenach rządzonych przez tych dwóch ludzi. Autor przywołuje zapomniane historie mało znanych ziem leżących między Poznaniem a Smoleńskiem i choć krytycy twierdzą, że nie wyjaśnił przyczyn masowej zbrodni, to książka i tak trafiła do kanonu. Zadaję tę lekturę swoim studentom, dla których jest ona pouczająca, poruszająca i bardzo wciągająca. Snyder dzięki tej publikacji znalazł się w gronie naszych najbardziej cenionych historyków. Jest przy tym mistrzem słowa, swoją mocną prozą rzucającym czytelnikowi wyzwanie w niemal każdym zdaniu i niestrudzenie zgłębiającym moralne aspekty podejmowanych tematów, wśród których najważniejszy to masowe mordy.

W Czarnej ziemi Snyder znów wraca do Hitlera, ponieważ wierzy, że Holokaust „stanowi wieczny precedens, z którego do tej pory nie wyciągnęliśmy należytych wniosków”. W tym miejscu jednak napotykamy problem semantyczny. „Precedens” to – jak podaje Słownik języka polskiego – „wypadek poprzedzający inne podobne wydarzenie; zdarzenie, rozstrzygnięcie służące za przykład lub uzasadnienie w załatwieniu spraw analogicznych”. Jak więc może być „wieczny”? Wydaje się raczej, że w każdej epoce musimy rozstrzygać na nowo, czy okoliczności są takie, jakie wystąpiły wcześniej. Okoliczności, które doprowadziły do Holokaustu, to przede wszystkim idee i polityka Adolfa Hitlera, dlatego Snyder na samym początku książki zarysowuje szeroko jego wizję świata. Dla Hitlera historia była niekończącą się…