Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Prezydencja na czas kryzysu

Prezydencja na czas kryzysu

Temat miesiąca

  • Prezydencja na czas kryzysu Leży w najżywotniejszym interesie Polski i Europy, aby Unia przetrwała obecny kryzys. Polska powinna być w czołówce państw, które o to walczą.
  • Kłopoty gwarantowane, sukces – hipotetyczny Polska obejmie przewodnictwo w niewątpliwie trudnym czasie dla Europy. Kryzys finansów publicznych zaprowadził Grecję na skraj bankructwa, a gospodarki Hiszpanii, Portugalii i Irlandii mają poważne kłopoty. Powstaje pytanie, czy cała Europa ma płacić za błędy kilku państw. Podobno historia Unii kryzysami stoi. Czy powinniśmy się obawiać „Europy dwóch prędkości”? Gdzie jest miejsce Polski w projekcie europejskim?
  • Do you speak European? Tłumacze – niedostrzegani aktorzy integracji europejskiej Jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że za głównych graczy integracji europejskiej uważa się urzędników pracujących w instytucjach Unii Europejskiej – „plemię biurokratów”, jak ich nazywa Marc Abélès.
  • Jedna Europa? 1 lipca 2011 roku Polska na sześć miesięcy obejmie przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Przed nami ważny sprawdzian. Niewątpliwie jest to trudny czas dla Europy, zmagającej się z problemami w wymiarze gospodarczym, społecznym i politycznym.
  • Polska prezydencja a wartości chrześcijańskie Choć Unia Europejska dystansuje się od wartości chrześcijańskich, wydaje się, że można zauważyć pewne sygnały zmian, szczególnie wobec ważnej dyskusji dotyczącej wolności religijnej. Inicjatywa wychodzi przy tym ze strony polskich polityków. O tym, czy polska prezydencja jest szansą na umocnienie pozycji chrześcijaństwa w Unii Europejskiej pisze bp Tadeusz Pieronek.
  • Powrót do Monneta Jaka Unia wyłoni się z trwającego obecnie kryzysu? Paradoksalnie odpowiedź na to pytanie leży być może u źródeł Unii, czyli w myśli jednego z ojców założycieli zjednoczonej Europy – Jeana Monneta. Jak mówi w rozmowie ze „Znakiem” prezes Fundacji Batorego, Aleksander Smolar, narzucenie reżimu ograniczonej suwerenności na kraje strefy euro paradoksalnie oznacza wzmocnienie integracji politycznej Unii, wprowadzenie znacznie większej liczby elementów federalistycznych do jej funkcjonowania. To zaś model tradycyjnej, Monnetowskiej, strategii integracji politycznej.
  • Europejskie tematy polskiej prezydencji W lipcu ubiegłego roku poznaliśmy wstępne priorytety polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Najpóźniej 1 czerwca 2011 roku usłyszymy ich ostateczne brzmienie. Dziś zebraliśmy wypowiedzi ekspertów, w których wyjaśniają oni, dlaczego i dla kogo wybrane tematy są szczególnie ważne oraz w jaki sposób będą realizowane podczas prezydencji. Zapytaliśmy o: wieloletnie ramy finansowe 2014­­–2020, Partnerstwo Wschodnie, rynek wewnętrzny, wzmacnianie zewnętrznej polityki energetycznej UE, wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony, wykorzystanie kapitału intelektualnego Europy.

Od redakcji

  • Wspólna pamięć „Wspólna pamięć europejska – mit czy rzeczywistość?”. Jakiś czas temu w Warszawie odbyła się debata poświęcona temu pytaniu. Czy wspólna pamięć jest w ogóle możliwa? Wydaje się, że pamięć jest przede wszystkim czymś indywidualnym, przynależnym do konkretnego człowieka. Jednak z drugiej strony, bez zbiorowej pamięci nie ma społeczności.

Refleksje

  • Beatyfikacja i co dalej? Był kwiecień 1993 roku. Na placu św. Piotra odbywała się uroczystość beatyfikacyjna trojga Polaków: s. Faustyny Kowalskiej, m. Angeli Truszkowskiej, założycielki felicjanek, i XV-wiecznego kanonika laterańskiego Stanisława Kazimierczyka. Z tej okazji przyjechało do Rzymu bardzo wielu pielgrzymów z Polski. Najważniejsi – na czele z prezydentem RP Lechem Wałęsą – zostali przez Papieża zaproszeni na obiad. Mówił mi potem jeden z jego uczestników, że Jan Paweł II – przysłuchując się rozmowie pełnej narodowej dumy (ze względu na Polskę i tutejszy Kościół jako matecznik i ojczyznę świętych) – w pewnym momencie powiedział: „Najważniejsze jest to, co zrobicie z tymi beatyfikacjami”.
  • Czy Jezus Benedykta XVI jest wiarygodny? Załóżmy, że książkę Benedykta XVI otwiera młody, inteligentny czytelnik, zainteresowany początkami wiary chrześcijańskiej. Słyszał on już wcześniej, że krytyczna analiza Ewangelii doprowadziła niektórych badaczy do przekonania, że „Jezus historyczny” był inny niż „Chrystus wiary. Dlaczego więc nie przeczytać książki Papieża, który postanowił osobiście rozprawić się z tego typu sensacyjnymi teoriami?
  • Racjonalność wiary w cuda Cuda nie są zagrożeniem dla nauki: nie obalają odkrywanych przez naukę praw ani nie zrównują nauki z legendą i fantazjowaniem. Nauka – także nauka uprawiana przez wierzących w cuda chrześcijan – ma cuda ignorować. Nauka ma odkrywać i opisywać regularności i prawa, nie zatrzymując się nad cudownymi wyjątkami.
  • Pogaństwo nasze codzienne Nie ma lepszego sposobu na poznanie obcego kraju, oswojenie się z jego kulturą i mentalnością narodu, niż zamieszkanie na pewien czas u miejscowego człowieka, wejście w jego codzienność, spędzanie czasu z jego rodziną. Starałem się tak robić, jeśli tylko mogłem.
  • Cud jest nieudolny Myślenie religijne jest skazane na pewną ambiwalencję wobec cudu: cud z jednej strony jest przekonujący, ale z drugiej – paradoksalnie konserwuje porządek doczesny. To, że w tym momencie mogę kogoś nakarmić, nie spowoduje, że za chwilę nie będzie głodny.
  • Zadziwienie cudem i cud zdziwienia Jeżeli istnieje Bóg, w świecie muszą zachodzić i cuda, a jeżeli Go nie ma, nie ma też cudów. Kto wierzy w Boga, musi wierzyć także w cuda, kto nie wierzy, cuda musi uznawać za absurd. Albo – albo. Jest to w sumie spór ideologiczny, w którym ścierają się dwa światopoglądy, symbolicznie określane się mianem nauki i wiary. Z zasady spór ten nie może zostać rozstrzygnięty.
  • Samorząd. Pięć kluczowych problemów Ustrój, kompetencje, finanse, fundusze europejskie i społeczeństwo obywatelskiego to pięć kluczowych zagadnień, których przemyślenie powinno stanowić fundament przyszłego działania samorządu. Po krótkiej przerwie głosem Marka Sowy, marszałka województwa małopolskiego, wracamy do debaty o polskim samorządzie po 20 latach.
  • Pogodzić fides i ratio? W drugim tomie Jezusa z Nazaretu, w porównaniu z pierwszym, widoczne są dwa znaczące przesunięcia: jest mniej analiz i wiele badań jest referowanych dość pobieżnie, za to o wiele wyraźniej wybija się w wielu miejscach medytacyjny, osobisty ton.
  • Pokolenie Jana Pawła II: wspólnota doświadczenia i nowy wzór religijności Czy „pokolenie JP2” to faktyczny fenomen społeczny czy chwytliwe hasło ukute przez media? Dyskusja wydaje się nie mieć końca. Socjologia ma na ten temat swoje zdanie: o wspólnocie wartości i przekonań wśród dzisiejszych dwudziesto- i trzydziestolatków mówić nie można. Jednak choć badania socjologiczne dowodzą raczej pluralizmu stylów życia, warto spojrzeć na zjawisko pod nieco innym kątem, mianowicie – pewnej wspólnoty doświadczenia bliskiego osobom urodzonym w określonym miejscu i czasie. Intensywność i wyjątkowość tego doświadczenia sprawia, że mówienie o więzi pokoleniowej nie jest zupełnie bezzasadne.
  • Elinor Ostrom. O korzyściach z przestrzegania reguł Laureatka Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii za rok 2009, amerykańska ekonomistka i politolog Elinor Ostrom, opisała w nowatorski sposób system zarządzania wspólnymi zasobami. Dowodzi ona, że możliwe jest zrównoważone korzystanie ze wspólnych łowisk, pastwisk, lasów, jezior i wód podziemnych bez konieczności prywatyzacji bądź przejmowania dóbr przez państwo.

Zdarzenia – książki – ludzie

  • Przedsiębiorstwo uniwersytet „Chcesz robić doktorat z nauk humanistycznych? Po prostu odpuść – radzi profesor Thomas H. Benton amerykańskim studentom na łamach »Chronicle of Higher Education«. –Większość studentów nie zdaje sobie sprawy, że malejący odsetek miejsc pracy w naukach humanistycznych oferuje bezpieczeństwo pracy, ubezpieczenie i pensję, za którą da się przeżyć. (...) Wydają się myśleć, że bycie profesorem to bardziej odpowiedzialny i bezpieczny wybór niż próba zrobienia kariery jako dziennikarz freelancer, aktor czy zawodowy sportowiec – i w rezultacie nie robią żadnych awaryjnych planów, dopóki nie jest za późno”.
  • Sztuka poza systemem Książka Anki Ptaszkowskiej nie jest ani historyczną monografią, ani zebranym po latach zbiorem krytycznych tekstów. To świadectwo komentatora i współtwórcy alternatywnego życia artystycznego lat sześćdziesiątych XX wieku.
  • Kultura i życie Lata 1964–1972 to bez wątpienia najbardziej intensywny okres w trwającej prawie pięćdziesiąt lat korespondencji Jerzego Giedroycia z Czesławem Miłoszem. Pisali wówczas do siebie niezwykle często, niekiedy co kilka dni – zwłaszcza w latach 1968–1972. Listy z tego okresu są najbardziej obszerne i wielowątkowe. Wyraźnie dowodzą też różnic zapatrywań na wielkie sprawy ożywiające tę korespondencję: na literaturę i kulturę polską, w ogóle na sprawę Polski, a zwłaszcza na Rosję, wewnątrz której zachodziły doniosłe zmiany (samizdat, ruch dysydentów, fenomen Sołżenicyna i jego program „żyć bez kłamstwa”).
  • Kongres Obywateli Kultury Obywatele Kultury to nieformalny wolontarystyczny ruch społeczny, który powstał na rzecz zmiany celów i sposobu finansowania kultury. Postulujemy między innymi zwiększenie nakładów na kulturę do co najmniej jednego procenta budżetu państwa oraz zmianę przepisów, aby przedsiębiorcy mogli przekazywać jeden procent podatku CIT na cele kulturalne. W połowie maja 2011 roku odbędzie się Kongres Obywateli Kultury, podczas którego zostanie przyjęty Pakt dla Kultury – porozumienie pomiędzy rządem a stroną społeczną. Więcej: www.obywatelekultury.pl
  • Głos postnowoczesności. Wspomnienia o Bohdanie Pocieju (1933–2011) 3 marca 2011 roku zmarł Bohdan Pociej – muzykolog i krytyk, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy muzycznych XX wieku. Pozostawił nie tylko kilkaset artykułów i recenzji zamieszczanych między innymi na łamach „Tygodnika Powszechnego”, „Twórczości” i „Ruchu Muzycznego”, ale także wielu audycji radiowych. Za najważniejsze książki Pocieja uważa się Jan Sebastian Bach – muzyka i wielkość (1972), Lutosławski a wartość muzyki (1976) oraz Mahler (1992). Publikujemy wspomnienia o pisarzu oraz wybrane fragmenty jego esejów drukowanych w „Znaku”.
  • Kuroń, Sopoćko, Musiał Mój Kościół jest Kościołem grzeszników i proroków. Mówię oczywiście o prorokach w sensie najszerszym, czyli o ludziach w wyjątkowy sposób oddanych Kościołowi albo bliskich jego misji. I wierzących tak mocno, jak tylko to jest możliwe. Dlatego odnoszenie się Kościoła jako instytucji i wspólnoty do wielu z nich budziło we mnie poczucie, że mój Kościół potrafi być niesprawiedliwy. O poczucie wdzięczności pytam siebie za każdym razem, gdy przypominają mi się tacy ludzie jak Jacek Kuroń, ksiądz Michał Sopoćko czy ksiądz Stanisław Musiał SJ.
  • Silniejsza niż starość Z niemal dziesięcioletnim opóźnieniem trafia do polskiego czytelnika trzeci tom prozy Janiny Katz – Opowieści dla Abrama. Znając poprzednie (Moje życie barbarzyńcy i Puckę), wiemy, że pojawiający się na okładkach ekscentryczny szyld: „literatura skandynawska” ma jedynie związek z językiem oryginału. Katz pisze po duńsku wariacje na temat polsko-żydowskiego losu.
  • Religia dobrobytu Wzrost zamożności społeczeństwa i stabilizacja sprzyjają procesom sekularyzacji. Wydany pod koniec 2010 roku The Oxford Handbook of Welfare State można potraktować jako próbę odpowiedzi na pytanie o rolę religii w krajach powszechnego dobrobytu. Liczący prawie 900 stron tom, napisany przez kilkudziesięciu autorów reprezentujących różne podejścia badawcze, ma aspiracje pełnego wyjaśnienia przemian polityki państwa dobrobytu na świecie.
  • <i>Harmonia mundi</i> Co stanowi istotę teatru? Nie jest naturalnie łatwo odpowiedzieć na to pytanie... Być może chodzi tu głównie o ukazanie nam – niekoniecznie w sensie naocznym, ale również na przykład audytywnym – pewnej, w specjalny sposób wyodrębnionej i w szczególny sposób stającej się, kreowanej lub rekreowanej – rzeczywistości? Różnorakie może być tworzywo teatru, tak jak różna może być jego forma.

Inne

nr672

Ilustracja okładkowa: