Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Święty Houellebecq

Święty Houellebecq

Edytorial

  • Co łączy Houellebecqa i Trumpa? Niewielu jest współcześnie pisarzy europejskich, którzy przez tak długi czas potrafią utrzymać w napięciu zarówno uwagę czytelników, jak i krytyków.

Temat miesiąca

  • Ankieta: Tematy Houellebecqa Poprosiliśmy czytelników francuskiego pisarza (nie tylko akademickich literaturoznawców, ale także edukatorkę seksualną, reportażystę czy teologa) o komentarze dotyczące najważniejszych motywów jego twórczości.
  • Prawicowy anarchista Choć dwóch Francuzów zdobyło w ostatnich latach literackiego Nobla (J.M.G. Le Clézio i Patrick Modiano), to właśnie Houellebecq jest najbardziej rozpoznawalnym żyjącym pisarzem znad Loary. Jak postrzega swój kraj i jaki obraz Francji odmalowuje w swych powieściach?
  • Artysta ma prowokować Nigdy nie wyczułem u Houellebecqa rasizmu. Patrzę na niego jak na krytyka religii, który pozwala sobie na prowokacje w stosunku do islamu, ponieważ przynoszą mu one dodatkową popularność.
  • Współczesna Pieśń nad Pieśniami "Serotonina" to przejmująca powieść o umieraniu z braku poczucia sensu, z braku miłości
  • Niezrozumiałe wypaczenie życia Houellebecqa można uznać za celebrytę à rebours. Obecne w przestrzeni medialnej wizerunki pisarza: nieatrakcyjnego, zniszczonego i niechlujnego, parodiują wzorce urody, braki w uzębieniu i niedbała fryzura są szyderstwem z gwiazdorskiego imażu perfekcyjnego ciała.
  • Niezaproszona Houellebecq jest pisarzem niegościnnym. Nie próbuje dać czytelniczkom okazji do „dobrego nastroju”.
  • Katolicyzm jako pokusa W jednym z wywiadów Houellebecq mówił o sobie: „Jestem katolikiem w tym sensie, że pokazuję horror świata bez Boga".
  • Czy istnieje życie po seksie? „Serotonina”, czyli cicha apokalipsa zombie Houellebecq jako czołowy nostalgik odczuwa żal po odejściu chrześcijaństwa z kultury Zachodu. Nie ma w nim jednak krzty wiary w osobową nieśmiertelność. Na pytanie „Czy istnieje życie po śmierci?” – odpowiada stanowczym, ale i obojętnym: nie. W jego zsekularyzowanej i znaturalizowanej wersji właściwe pytanie brzmi: „Czy istnieje życie po seksie?”.
  • Zachód jest w stanie zapaści Faktem jest, że więcej dowiemy się o Francji z 1830 r., czytając powieści Balzaka niż 10 prac historycznych, choćby były poważne, kompetentne i dobrze udokumentowane. I jeśli za 100 lat ktoś napisze: „Pisarstwo Houellebecqa jest ważnym świadectwem schyłku, jaki przeżywał Zachód końca XX i początku XXI w.”, będzie to komplement, który z góry przyjmuję.

Idee

  • Zrozumieć Trumpa O Trumpie wiele już napisano i powiedziano. Szanuję spostrzeżenia dokonane przez inteligentnych i elokwentnych komentatorów. Jednakże jako doświadczony badacz w zakresie kognitywistyki i lingwistyki chciałbym wnieść perspektywę tych nauk do zrozumienia fenomenu Trumpa.
  • Ojciec i syn W Holandii kobaltowa fliza jest dziś elementem narodowej tożsamości. Wykorzystuje się ją w projektach reklam, znaczków pocztowych, jedwabnych krawatów, biżuterii, klocków Lego przeznaczonych na lokalny rynek, a nawet piecze się przypominające ją kwadratowe ciasta.
  • Ameryka oszalała? Istnieje coś takiego jak strategia szaleńca, który podejmuje działania nieprzewidywalne, co z kolei zmusza innych do ustępowania mu ze strachu. I można byłoby uznać, że w szaleństwie Trumpa jest metoda, pod warunkiem, że na arenie międzynarodowej Stany Zjednoczone zaczęłyby odnosić sukcesy. Tymczasem jest inaczej.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • Centrala Produktów Naftowych Dziś nie wypada nie być entuzjastą polskiego wzornictwa sprzed kilku dekad – podkreślanie zainteresowania i osobistego stosunku to wręcz obowiązek towarzyski.
  • Niekompatybilne technologie Krytycy Facebooka najchętniej przeciwstawiają go demokracji. To zrozumiałe. Tyle tylko że koncentrując się na technologii, autorzy zbyt pospiesznie przyjmują, że wiemy, czym jest demokracja.
  • Karolina i mężczyźni Główna bohaterka trzeciej powieści szwedzkiej pisarki Therese Bohman to pewna siebie wykładowczyni historii sztuki na Uniwersytecie Sztokholmskim. Praca nie daje jej satysfakcji, podobnie zresztą jak relacje z mężczyznami. Czterdziestoletnia Karolina Andersson jest atrakcyjna, inteligenta i dobrze wykształcona.
  • Ostatni Człowiek „Katalog możliwości już się wyczerpał. Wielkie idee straciły ostrze na skutek ustawicznych powtórzeń; każdy ma je po prostu gdzieś” – tak brzmi diagnoza jałowej epoki zamieszkanej przez Ostatniego Człowieka, wystawiona przez Ernsta Jüngera w Eumeswil. Ta niezwykła opowieść o życiu u kresu dziejów zadziwia tym bardziej, że wyszła spod pióra pisarza, który w młodości powierzył się wartkiemu nurtowi historii.
  • Jerzy w krainie lalek Lalki teatralne są pełne kontrastów. Z jednej strony wydają się delikatne i kruche, z drugiej zaś – budzą podskórną grozę i strach. Wisząc na cienkich sznureczkach, zdają się kołysać między życiem a śmiercią. W jednej chwili mogą z trzaskiem upaść na ziemię, a ich rozrzucone członki uświadamiają nam, że tak do końca nigdy nie opanowaliśmy materialnego świata.
  • Testament samobójcy Wydawnictwo Tajfuny, które ma się specjalizować w literaturze azjatyckiej, zainaugurowało działalność wznowieniem powieści Zmierzch Osamu Dazaia.
  • Symbol ujarzmiony Rozumienie języka to wymóg, który spełnić musi każdy członek danej społeczności. Jak więc się tego uczymy? Oprócz różnorodności języków należy jeszcze wziąć pod uwagę ich złożoność i wieloznaczność. W opanowaniu zawiłych meandrów znanego i nieznanego pomóc może książka teoretyka literatury Tzvetana Todorova Symboliczność i interpretacja.
  • Miejski dobrostan Jonathan F.P. Rose, inspirując się odpowiednią temperacją dzieł Bacha, proponuje zestaw elementów, którymi powinny cechować się miasta.
  • Przytulne schronienie Dlaczego bielejące na zimę łasice mają zakończony na czarno ogon? Jak to możliwe, że mysikróliki – ptaszki wielkości kciuka – potrafią przetrwać podczas mrozów? W jaki sposób śpiące pod wodą niekiedy nawet przeszło sześć miesięcy żółwie radzą sobie z niedoborami tlenu? Czy żaba przeżyje, jeśli zamarznie ponad połowa wody zawarta w jej ciele? Przy jakiej temperaturze pszczoły zaryzykują wylot z ula?
  • „Czy stać cię na to?” Czasami zadaję sobie pytanie, czemu zajmuję się zawodowo przekładem literackim, a na domiar złego przekładem literatury polskiej – z niemieckiej perspektywy to nadal egzotyczny wybór.
  • Być tłumaczem Chociaż idealny przekład nie istnieje, tłumacz musi do niego dążyć – zarówno na poziomie treści, jak i formy.
  • Wybór Cieszę się, że nie jestem zmuszona do tłumaczenia tekstów, które mi się nie podobają, ani tych, których „nie czuję” – mam wybór. Przekładam to, co mnie interesuje, co mnie rozwija i jest pożywieniem dla mózgu i zmysłów.
  • Przekłady mentalności Literatura polska od Kochanowskiego do Szymborskiej podążała europejską drogą, przejmując i rozwijając podstawowe prądy literackie. Zagraniczni poloniści są świadkami bogatej i innowacyjnej ewolucji techniki literackiej. Niestety, liczba tłumaczy w Rumunii była i jest wciąż niewielka. Dlatego też wybór tekstów do przekładu rozpoczyna się od oceny ich wartości i trudności językowych.
  • Kronika olsztyńska tłumacza Pedałuję, próbując przekładać z pamięci – to przyspieszając, to zwalniając. Myślę, że w przekładzie widać, w których miejscach pędziłem, a w których zwalniałem tempo.
  • W kontakcie Główne kłopoty dla tłumacza literatury polskiej na angielski to problemy praktyczne. Stosunkowo łatwo jest znaleźć dobre książki, ale trudno trafić na wydawców brytyjskich  albo amerykańskich gotowych je wydać.

Felietony

  • Coraz bliżej albo coraz mniej Wysłuchuję czasem w mediach wzruszającego apelu o ratowanie życia w Puszczy Karpackiej. I niby nie chodzi o życie człowieka, lecz świata poza nim, kilku gatunków ptaków. Jednak ten świat pozostaje w rękach człowieka, a jeżeli zdecyduje się on na taki akt ratowania, będzie ratował także świat człowieczy, świat dla siebie.
  • Droga do społeczeństwa otwartego W obawie przed naszym polskim samozesłaniem do Eurazji, a także w poszukiwaniu tego, co może się przydać przyjaciołom z Ukrainy, sięgam po nagromadzone przez długie lata zasoby. Spośród nich wydobywam pracę Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, swego czasu bardzo znane i wpływowe dzieło Karla Poppera.
  • Wielka cisza „Postanowiłam od dziś nie wstawać z łóżka, już tak zdechnę” – od czasu do czasu powtarzam sobie te słowa Zofii Stryjeńskiej.
  • Dzwoneczek na trwogę Ostatni list społeczny episkopatu Polski to swoisty „skład zasad”, jakimi powinno kierować się demokratyczne państwo prawa. To również – obficie czerpiący z nauczania ostatnich papieży – wykład na temat chrześcijańskiej wizji polityki.

Społeczeństwo–świat

  • Zbójnicy, pasterze i grafowie.  Kim są Słowacy? Postrzeganie Słowaków tylko jako zbójników spod Tatier albo biednych, acz szlachetnych pasterzy jest niezwykle krzywdzące. Co najgorsze, wielu Słowaków do dziś żyje w przekonaniu, że te dwie tożsamości: zbójecka i pasterska, są podstawą ich bycia.

Stacja: literatura

  • Chłopczyk W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Justyny Bargielskiej. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.

Inne

nr768

Ilustracja okładkowa: Tomasz Majewski