Albert Camus we Francji i w Polsce po latach

Artykuł pojawił się w numerze: Świętowanie. Rytuał czy rutyna?

Pięćdziesiąta rocznica śmierci Alberta Camus, obchodzona w styczniu 2010 roku, stała się we Francji jednym z ważniejszych wydarzeń kulturalnych ostatnich lat – do dyskusji o roli i miejscu pisarza w kulturze francuskiej włączył się nawet Pałac Elizejski, proponując przeniesienie szczątków Camusa z wioseczki Lourmarin w Prowansji do Panteonu.

Z powodu okrągłej rocznicy śmierci pisarza wydano szereg nowych książek podsumowujących zarówno wiedzę na temat biografii Camusa, jak i wyniki długoletnich badań jego twórczości. O żywej obecności noblisty w życiu literackim Francji świadczyć może ponad 1700 publikacji jemu poświęconych – książek i artykułów (nie wspominając o czasopiśmie „Études camusiennes”) – wydanych w ciągu ostatnich 20 lat. Dopełnieniem tego bogatego zbioru stały się „Dzieła zebrane” Camusa, gromadzące wszystkie teksty pisarza od 1931 roku, opublikowane po raz pierwszy w roku 2008 i wznowione dwa lata później na rocznicę śmierci pisarza. W tym ostatnim roku Camusowi uwagę poświęciły największe czasopisma francuskie – numery specjalne przygotowały „Le Magazine Littéraire”, „Revue d’histoire littéraire de la France”, ale też dzienniki „Le Figaro” i „Le Monde”. Z pozycji książkowych najważniejsze wydają się zaś: Albert Camus: samotny i solidarny Catherine Camus (wyd. francuskie Michel Lafont 2010, wyd. polskie Studio Emka 2010), Dictionnaire Albert Camus pod redakcją Jeanyves Gérina (wyd. zbiorowe, Robert Laffont 2009), Albert Camus. Fils d’Alger [Albert Camus. Syn Algierii] Alaina Vircondeleta (Fayard 2010), Les derniers jours de la vie d’Albert Camus [Ostatnie dni życia Alberta Camus] (Actes Sud 2009) i Camus et l’Algerie [Camus i Algieria] (Edisud 2010) – dwie ostatnie książki pióra José Lenziniego oraz Camus Virgila Tanase’a (Gallimard 2010). Każda z tych pozycji oferuje czytelnikowi zupełnie inne spojrzenie na Camusa – słownik Camusowski to zbiór artykułów prezentujących twórczość pisarza w kontekście zarówno jego, jak i naszej epoki, obejmujący różne dziedziny jego działalności literackiej, politycznej, dziennikarskiej i teatralnej. Album przygotowany przez córkę Camusa to bardziej zapis kronikarski: zbiór zdjęć, dokumentów, ale też fragmenty nigdy w Polsce niepublikowanych dzienników pisarza. Vircondelet, daleki od interpretacji twórczości i problemu absurdu, skupia się na bardzo osobistej lekturze życia Camusa, tematem jego książki staje się więc osobowość i…