Subskrybuj

Inspiracje

Polska Szkoła Dokumentu to nazwa serii wydawniczej, w ramach której Polskie Wydawnictwo Audiowizualne (obecnie Narodowy Instytut Audiowizualny) wydało w ostatniej dekadzie zbiór albumów DVD z filmami kilku czołowych reprezentantów polskiego kina dokumentalnego.

Do każdego zestawu płyt dołączona została książeczka zawierająca artykuły poświęcone zamieszczonym na nich filmom. Każdy album prezentuje jednego wybranego twórcę, wyjątek stanowią tylko dwa zestawy. Pierwszy, zawierający filmy z „czarnej serii”, oraz drugi, zatytułowany Dokumentalistki, z filmami Danuty Halladin, Krystyny Gryczełowskiej i Ireny Kamieńskiej. Albumy monograficzne zawierają wybrane filmy Andrzeja Munka, Kazimierza Karabasza, Władysława Ślesickiego, Krzysztofa Kieślowskiego, Marcela Łozińskiego, Pawła Łozińskiego, Macieja Drygasa, Marka Piwowskiego, Jacka Bławuta i Marii Zmarz-Koczanowicz.

Pośród rozlicznych lektur poświęconych „polskiej szkole dokumentu” znajdują się pozycje napisane przez filmoznawców, a także książki autorstwa samych dokumentalistów. Spośród tych ostatnich w pierwszej kolejności należy wymienić trzy książki Kazimierza Karabasza. Cierpliwe oko (Warszawa, 1979) to dziennik reżysera z kilku miesięcy realizacji zdjęć do filmu Przenikanie, wzbogacony o uwagi na temat wybranych zagadnień warsztatowych. Bez fikcji – z notatek filmowego dokumentalisty (Warszawa, 1985) zawiera, m.in. trzy obszerne wywiady poświęcone metodom realizacji filmowych dokumentów, jakie autor przeprowadził z Tadeuszem Makarczyńskim, Janem Łomnickim i Krzysztofem Kieślowskim.

Karabasz objaśnia własne strategie autorskie, komentując realizacje różnych swoich filmów w Odczytać czas (Łódź, 1999). W książce pod redakcją Bożeny Janickiej i Andrzeja Kołodyńskiego Chełmska 21. 50 lat Wytwórni filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie (Warszawa, 2000) można zapoznać się z wypowiedziami i wywiadami z dwudziestoma trzema dokumentalistami, którzy tworzyli filmy w warszawskiej wytwórni. W tajniki warsztatu filmowego, tak ważnego dla polskiej sztuki dokumentu, wprowadzają książki Lidii Zonn: O montażu w filmie dokumentalnym (Warszawa, 1986) i O montażu w filmie (Warszawa, 2001), zawierające wnikliwe analizy wybranych filmów oraz zbiór wywiadów z polskimi montażystkami W montażowni – wczoraj (Łódź, 2008).

Pośród autorskich wypowiedzi samych twórców trzeba także wymienić wznowioną ostatnio przez Wydawnictwo Znak autobiografię Krzysztofa Kieślowskiego O sobie (Kraków, 2012), w opracowaniu Danuty Stok, zawierającą rozdziały omawiające okoliczności powstania wybranych dokumentów reżysera. Własne poglądy na film dokumentalny oraz metody i okoliczności ich realizacji prezentuje Jacek Bławut w książce Bohater w filmie dokumentalnym

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Spór o zło