Początek zjawiska sytuuje w latach 80. XIX w. To wówczas „wizerunek Żyda jako zagrożenia narodowego otwarcie wkroczył w obieg nowoczesnej polityki polskiej” (s. 89). Stało się tak głównie za sprawą Romana Dmowskiego, który treści antyżydowskie uczynił podstawowym składnikiem ideologii powstającego wówczas ugrupowania – znanego później jako Narodowa Demokracja – w szybkim tempie zyskującego poparcie społeczne we wszystkich zaborach. Endecja odwołała się do wartości i sposobów myślenia obecnych już w kulturze i dobrze znanych – do koncepcji Żyda jako obcego. Dmowski przeniósł zatem obrazowanie społeczności żydowskiej z płaszczyzny religijnej na polityczną, odpowiednio modyfikując wizerunek, zapewnił mu przetrwanie w nowych warunkach społeczno-kulturowych. Michlic stawia wyraźną tezę: „pojęcie Żyda jako zagrożenia narodowego stało się użytecznym narzędziem jednoczenia skonfliktowanych skądinąd warstw społecznych i pozwoliło na umocnienie świadomości narodowej u grup najsłabiej związanych z polskością” (s. 93). U podstaw etnonacjonalistycznej wizji narodu legła zatem założycielska przemoc – przekonanie o krzywdach doznanych od Innych, o wspólnym wrogu i patriotycznym obowiązku podjęcia z nim walki w obronie własnej. Autorka, biorąc pod uwagę różnego rodzaju źródła pisane, pokazuje, jak antyżydowska retoryka i symbolika trwa, gdy wszystko wokół się zmienia – system polityczny, granice, demografia. Prowadzi czytelników kolejno przez okres dwudziestolecia międzywojennego, II wojny światowej, komunizmu, czasów Solidarności aż po współczesne debaty wokół książek Jana Tomasza Grossa. Najważniejszy pozostaje fragment o okupacji. Michlic przekonuje, że obraz wrogiej obcości utrwalony przed wojną i przywołany później, m.in. w prasie podziemnej, w dużym stopniu miał wpływ na postawy polskiego społeczeństwa wobec ofiar Zagłady – na obojętność, niską…