Subskrybuj
Redaktor miesięcznika "Znak", absolwent MISH UJ. Dr filozofii na podstawie pracy obronionej na Wydziale Filozoficznym UJ pt. "Bóg umarł. Dzieje i analiza pewnego filozoficznego wyroku śmierci"

Zaciekawienie i opór

Książka Marty Soniewickiej mogłaby nosić ten sam tytuł co znana praca Karla Jaspersa <i>Nietzsche. Wprowadzenie do rozumienia jego filozofii</i>. Mamy w niej bowiem do czynienia z ambitną próbą możliwie systematycznego i klarownego wykładu wszystkich głównych pojęć używanych przez niemieckiego myśliciela.

Autorka prowadzi czytelników przez morze tekstów Fryderyka Nietzschego i jego komentatorów, znajdując miejsce także dla erudycyjnych uzupełnień filozoficzno-literackich. Od części nietzscheanistów oddziela ją uzasadnione przekonanie, że twórca Wiedzy radosnej należy „do tych filozofów, których nie można naśladować, ani pod względem stylu, ani pod względem treści, nie ośmieszając się przy tym”. W książce widoczne jest zarówno zaciekawienie myślowym krajobrazem niemieckiego filozofa, jak i opór wobec jego wizji świata. Soniewicka jest doktorem nauk prawnych i adiunktką na Wydziale Prawa UJ, więc chyba najoryginalniejszą część swoich rozważań poświęca zagadnieniom Nietzscheańskiej wykładni prawa moralnego oraz pojęć powinności i sprawiedliwości. Jednocześnie zdaje się, że poważniej zajmuje ją i dotyka w niej jakiegoś egzystencjalno-religijnego nerwu temat lepiej znany – „Nietzsche kontra chrześcijaństwo” (taki tytuł nosi godny przypomnienia numer „Znaku” z sierpnia 2002 r.; zainteresowani znajdą go w internetowym archiwum miesięcznika). Temat ten rozpatrywany jest w książce na dwóch płaszczyznach. Pierwsza to ontologiczno-epistemologiczne pytania o znaczenie stwierdzenia „Bóg umarł”. Autorka kataloguje możliwe interpretacje tego sformułowania – poczynając od krytyki chrześcijańskiego obrazu Boga (jako sędziego, pocieszyciela i „zapchajdziury” wypełniającego braki naukowych teorii) przez zapis nowoczesnego doświadczenia zaniku transcendencji po odrzucenie chrześcijańsko-platońskiego podziału na świat pozorny i świat prawdziwy. Drugi obszar dotyczy kwestii etyczno-antropologicznych: słynnego podejrzenia, że chrześcijańska moralność zbudowana jest na resentymencie słabych wobec silnych oraz analizy podobieństw i różnic między sławioną przez Nietzschego zdolnością do wspaniałomyślnego obdarowywania a ewangeliczną wizją miłości bliźniego….

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Świat chce sprawiedliwości, nie zbawienia