W lutowym numerze miesięcznika „Znak” z 2011r. Recep Şentürk z uniwersytetu Fatih w Stambule roztaczał optymistyczną wizję Turcji, która „przekształci Unię Europejską w globalną potęgę. Będzie oknem Europy na Wschód”. Tymczasem krajowi temu nadal daleko do Zachodu. Unia bez reszty pochłonięta jest kryzysem gospodarczym, dlatego też problematyka kolejnych rozszerzeń zeszła na dalszy plan. W listopadzie niemieccy chadecy na konwencji partyjnej podtrzymali swój sprzeciw wobec poszerzenia UE. Dzień później premier Wielkiej Brytanii w jednej z najważniejszych swoich mów dotyczących polityki zagranicznej nie wspomniał ani słowem o rozszerzeniu Wspólnoty, choć jest to główny postulat każdego rządu w Londynie. W styczniu zaś obie izby francuskiego parlamentu przegłosowały prawo karzące kwestionowanie ludobójstwa Ormian z 1915 r., co rozłościło Turcję (28 lutego Rada Konstytucyjna uznała to prawo za niekonstytucyjne). Czy wobec tak niesprzyjającego klimatu Stambuł może nadal żywić nadzieję na przystąpienie do Unii? A może bardziej opłaca się dążyć do uzyskania pozycji regionalnego mocarstwa, swobodnie lawirującego między Europą, Rosją i Bliskim Wschodem? Turcja i Europa to opracowanie kompleksowo nakreślające katalog kwestii, które łączą i dzielą obu aktorów. Książka ma charakter pracy zbiorowej, autorami są wybitni polscy specjaliści: naukowcy, analitycy, turkolodzy. Redaktorem całego opracowania jest Adam Szymański z Instytutu Nauk Politycznych UW, autor m.in. Między islamem a kemalizmem. Problem demokracji w Turcji (2008). W pierwszej części autorzy skupiają się na takich zagadnieniach jak konflikt cypryjski, problem mniejszości kurdyjskiej, sytuacja gospodarcza czy kwestia zamykania partii politycznych. W tej części szczególnie ciekawy jest tekst Szymańskiego o traktowaniu religii jako nieformalnego kryterium przyjęcia do struktur unijnych. Autor nie tylko analizuje typy dyskursów, jakie panują w Europie w tej kwestii, lecz także formułuje propozycję podjęcia szerokiej strategii informacyjno-komunikacyjnej. Jej celem miałoby być wytrącenie argumentów z rąk antytureckich środowisk poprzez ukazanie korzyści, jakie wiążą się z akcesją Turcji, oraz obalenie pokutujących uprzedzeń, związanych choćby z odmiennością religijną i kulturową. W drugiej części opracowania przeanalizowane zostają relacje z państwami Kaukazu Południowego, Azji Centralnej, Bliskiego Wschodu oraz Bałkanów. Oczywiście, najwięcej uwagi poświęcono okresowi po 2002 r., czyli po zwycięstwie Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP) i rozpoczęciu realizowania doktryny ministra Davutoglu „strategicznej głębi”, zasadzającej się na idei wielowektorowości oraz utrzymywaniu przyjaznych relacji ze wszystkimi sąsiadami. Z pożytkiem dla całego opracowania, autorzy nie poprzestają jednak na analizie jedynie najnowszych wydarzeń; nie boją się sięgnąć…