Szukaj

Susan Sontag w Sarajewie, fot. Forum

Idee

Amerykańska krytyczka literacka, eseistka, powieściopisarka, działaczka na rzecz praw człowieka. Do jej najsłynniejszych prac należą zbiory esejów: O fotografii, Choroba jako metafora, Widok cudzego cierpienia.

Zobacz wszystkie artykuły autora

Dziewięć myśli o intelektualistach

Susan Sontag

maj 2021

Dobra zasada, zanim pójdziesz na marsz i zaczniesz skandować hasła: jeśli nie było cię na miejscu i nie doświadczyłeś realiów wojny czy niesprawiedliwości, nie masz prawa się wypowiadać, nawet jeśli dana sprawa budzi twoją sympatię. Jeśli nie masz wiedzy i doświadczeń z pierwszej ręki – milcz.

W maju 1997 r. francuski magazyn literacki „La Règle du Jeu” pod redakcją Philippe’a Sollersa przeprowadził „międzynarodowy kwestionariusz na temat intelektualistów i ich roli”. Byłam jedyną Amerykanką na liście ankietowanych. Otrzymałam sześć poniższych pytań:

1. Co dziś znaczy dla pani słowo „intelektualista”? Czy utożsamia się pani z tym określeniem, czy raczej je…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

Pełny dostęp do wszystkich artykułów
Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
Archiwum numerów zawsze pod ręką

Rozpocznij prenumeratę

Masz już konto? Zaloguj się, aby kontynuuwać

Artykuł pojawił się w numerze: Za wyborem i życiem

Może Cię zainteresować

Ilustracja. Gęsta zieloną dżungla z wijącą się rzeką i małym wodospadem w tle. Na pierwszym planie znajduje się osoba kucająca nad wodą, sięgająca dłonią do strumienia. Wokół rosną duże liście i drzewa, a wśród roślin widoczne są małe zwierzęta przypominające jaszczurki oraz ptaki

Idee

Dzikość tuż za progiem

Karol Kleczka, Robert Macfarlane

Jeśli możesz, chodź pieszo. Znajdź swoją rzekę. Niemal każde miasto ją ma. Podążaj za nią pieszo przez kilka godzin, prześledź jej drogę do morza. Staniesz się bardziej świadomy, jak żyje świat wokół ciebie

Fotografia. Uśmiechnięta kobieta (Joanna Wojsiat), odwrócona bokiem do kamery. Ma długie, brązowe włosy i czarną bluzę. W tle widać las i zielone trawy.

Idee

Kąpiel dla mózgu

Martyna Słowik, Joanna Wojsiat

Dzięki byciu w przyrodzie stajemy się bardziej kreatywni, ona sprzyja myśleniu twórczemu, szukaniu rozwiązań. Natura „odświeża” umysł, pozwala nam nabrać dystansu

lasoterapia

Fotografia. Chłopiec odwrócony tyłem do kamery w brązowej kurtce i czapce idzie wąską drewnianą ścieżką przez gęsty zagajnik z drzewami bez liści. Wokół znajdują się suche trawy i gałęzie, a ścieżka prowadzi w głąb ciemniejszego przejścia między drzewami.

Idee

Rewolucja zaczyna się w krzakach

Filip Springer

Miejsca, które dziś nazywamy nieużytkami, mają ogromny, wywrotowy potencjał. I nie trzeba wcale pisać sążnistych elaboratów, by to zrozumieć. Wystarczy tam pójść z lornetką

Ilustracja przedstawia ciemną, sylwetkę z zarysem twarzy i łzami na policzku. Obok widoczny jest różowy, półprzezroczysty mózg, wypełniona liniami i schematami przypominającymi układ elektroniczny. Poniżej biegnie jasnoróżowa ścieżka z małymi rysunkami pojazdów. Nad sylwetką unoszą się białe ptaki. Tło ma jasnoniebieski kolor i zawiera uproszczone kształty chmur

Idee

Czy filozofia da lek na raka?

Wojciech Mamak

Słynny bon mot przypisywany Richardowi Feynmanowi głosi, że „naukowcy potrzebują filozofów tak jak ptaki ornitologów”. Tyle że gdyby ptaki rzeczywiście słuchały ornitologów, przestałyby rozbijać się o okna – podobnie naukowcy mogliby skorzystać z filozoficznych narzędzi

Nadmorski krajobraz z rowerem stojącym na piaszczystej ścieżce. Na pierwszym planie widoczny jest ciemny rower oparty na podpórce, ustawiony bokiem do obiektywu. Ścieżka prowadzi w kierunku kamiennego budynku z okrągłym dachem, stojącego na niewielkim półwyspie lub wysepce, połączonej z lądem kamiennym przejściem. Wokół budowli znajdują się grupy ludzi spacerujących i siedzących. Dalej widoczna jest spokojna woda zatoki, skaliste brzegi oraz niskie wyspy. Tło wypełnia pochmurne niebo z grubą warstwą chmur

Idee

Rowerem po Europę

Andrzej Muszyński

Nowoczesną Europę definiuje rower. To miejsce, gdzie nieczynne trasy kolejowe przerabia się na spektakularne szlaki prowadzone przez stare tunele i wiadukty. Drogi bez bandytów za kierownicą. Bez tysiąca banerów i krzykliwych ofert. Bez galerii i Żabek, które przysłaniają świat

Witajcie w kapitałocenie — ilustracja

Idee

Witajcie w kapitałocenie

Przemysław Wielgosz

Idea antropocenu zaciemnia fakt, że aż 50% ogółu emisji CO2 przypada na 10% najbogatszych, podczas gdy biedniejsze 50% ludzkości emituje zaledwie 10% CO2. To kapitał i kapitalizm, a nie abstrakcyjna ludzkość stanowi siłę przekształcającą planetę i to na nim spoczywa odpowiedzialność za pogłębiający się kryzys środowiskowy

Wynalazek transcendencji — ilustracja

Idee

Wynalazek transcendencji

Agata Bielik-Robson

Chciałabym postawić na wierność temu, co uważam w naszej przeszłości za najlepsze. Tym czymś jest głęboka pamięć o religiach objawionych, które w pewnym momencie oderwały się od swojego klanowego kontekstu i weszły na drogę etycznego uniwersalizmu

Wittgenstein w Krakowie — ilustracja

Idee

Wittgenstein w Krakowie

Anna Arno

Dla młodego intelektualisty, który z dnia na dzień został szeregowym żołnierzem, I wojna światowa okazała się dramatyczną konfrontacją z prawdziwym życiem. W ludzkiej dżungli Wittgenstein przypomina sobie opresyjną atmosferę szkoły. „Poczułem się jak w jednym z tych snów, w których bez powodu, nagle znów siedzi się w szkolnej ławie”