Michał Bardel: Ojcze Profesorze, czy przystoi chrześcijaninowi dopytywać się o sprawy ostateczne? Może raczej powinien zaufać Panu Bogu i zająć się przygotowaniem do śmierci? Bardzo jesteśmy ciekawi, czy Ojciec wejdzie dziś w rolę poskramiającego naszą ciekawość duszpasterza czy raczej dociekliwego teologa…Jacek Salij OP: To tak, jakby mnie Pan pytał, czy jako dziecko kochałem mamusię czy tatusia. Starałem się kochać oboje. Poważnie mówiąc, poszukiwanie prawdy może biec dwiema drogami – nawiązałbym tu do rozróżnienia Marcela między prawdą jako problemem i prawdą jako tajemnicą. Jeżeli mamy problem, to trzeba go po prostu rozwiązać: jako dziecko mogłem mieć problem z tym, ile nóżek ma chrabąszcz – więc się je policzyło, mamusia pomogła, i już wiedziałem. A tajemnicę trzeba zgłębiać, ona dotyczy prawdy, która nas przekracza. Co nie znaczy, że jest przed nami całkiem zakryta. Jednak poszukiwanie prawdy, która mnie przekracza, która mnie tworzy, dokonuje się nie tylko za pomocą głowy (oczywiście, nie wolno lekceważyć intelektu, on jest ważnym narzędziem!), ale także poprzez całą moją postawę życiową. Rzecz jasna, poszukiwać prawdy można i trzeba wspólnie, nieraz w starciu wzajemnym, w dyskusji, ale bez „poklepywania prawdy po ramieniu”. Do tego poszukiwania należą też odpowiedzi na pytanie, jak różni ludzie widzieli tę tajemnicę – przecież nikt z nas nie jest Bogiem, który miałby wgląd nieomylny w prawdę absolutną. Kiedy w teologii pytamy o początek ludzkości, o stan świętości bez grzeszności pierwotnej, nie jest to – wbrew pozorom – pytanie o to, jak było kiedyś, ale o…