Subskrybuj

Historie, które się nie wydarzyły

Polska – jak wszystkie kraje z bogatą historią – wydaje się szczególnie predestynowana, by snuć opowieści o swoich dziejach alternatywnych.

Większość literackich historii alternatywnych pojawiła się w Polsce kilka lat po tym, gdy popkultura, jak i cały kraj, została w 1989 r. uwolniona z historycznego klinczu i zaczęła doganiać Zachód. Tyle że na swój sposób. W nowelce Druga podobizna w alabastrze (1997) Marek S. Huberath kreślił obraz historii świata, w którym nie doszło do Zbawienia, a Cesarstwo Rzymskie i ludzkość chyli się ku upadkowi, w procesie, którego nie można powstrzymać. Na styku religii i historii umieścił swój tekst także Jacek Inglot – w Quietusie (1997, wydanie rozszerzone 2011) Julian Apostata odniósł sukces, chrześcijaństwo zostało zmuszone do zejścia do podziemia, Cesarstwo Rzymskie nie upadło, a zamiast Polski na mapach figuruje słowiańska Wenedia.

W Xavrasie Wyżrynie Jacka Dukaja (1997, później wydane jako Xavras Wyżryn i inne fikcje narodowe, 2004, 2009) komando polskich terrorystów przedziera się z bombą atomową pod Moskwę – w Europie, w której nie było Cudu nad Wisłą i bolszewicy wygrali wojnę w 1920 r. Edward Redliński w Krfotoku (1998, drugie wydanie 2010) rozgrywa alternatywne losy Polski, w której nie wprowadzono stanu wojennego, ale nie uchroniło to państwa przed zapaścią i obywatelskim marazmem. Wreszcie Marcin Wolski – który wyjątkowo chętnie pisze historyczne fikcje – w Alterlandzie (2003, drugie wydanie 2005) mnoży podobne motywy ze szczególnym upodobaniem, z jednej alternatywy przechodząc w kolejną. Czego tu nie ma: udany zamach na Wałęsę sąsiaduje z katastrofą lotniczą, w której ginie Breżniew i sowiecka elita, zbuntowane oddziały armii PRL pod wodzą Ryszarda Kuklińskiego walczą z wojskami ZSRR w europejskiej wojnie, która wybuchła w 1989 r., a historia świata wielokrotnie zmienia swe koleiny.

Inne okręty Romualda Pawlaka (2003, drugie wydanie 2011) to alternatywna historia świata, w której w XVI w. nie doszło do konkwisty i zniszczenia państwa Inków. Krzyżacki pokerDariusza Spychalskiego (2005, drugie…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Mit przeludnienia