Subskrybuj
Ilustracja: Jakub Ferenc
Filozof i historyk nauki. W pracy badawczej zajmuje się kognitywistyką i historią kwantyfikacji. W IFiS PAN przygotował doktorat o wykorzystaniu teorii informacji w neuronauce do wyjaśniania procesów mentalnych.

Miarokracja

Smak potraw, sportowe umiejętności, jakość snu – liczbami opisujemy dziś niemal każdy obszar rzeczywistości. Gdzie jednak prowadzi nas wiara w moc „obliczeniowego myślenia”?

Czy Ukraina w 1991 r. dysponowała potencjałem ekonomicznym wyższym czy niższym od ówczesnej Polski? Jeśli chcemy uzyskać szybką i pewną odpowiedź na to pytanie, zapewne sprawdzimy historyczne dane dotyczące PKB dla obu krajów. Co jednak, jeśli podobnie zapytamy o wolność prasy? Prawdopodobnie znalezienie odpowiedzi wyda się nam trudniejsze, ale niedługa kwerenda w internecie szybko zaproponuje nam konfrontację z innym miernikiem – Indeksem Wolności Prasy.

Intuicyjnie czujemy, jak sądzę, że wielkość gospodarki lepiej nadaje się do liczbowego oszacowania (jako wskaźnik ekonomiczny) niż wolność mediów. Niemniej to mierniki drugiego typu – te nieoczywiste – otaczają nas na każdym kroku. Otwieramy gazetę, gdzie recenzje filmów, spektakli i książek podsumowane są ocenami na punktowej skali, podobnie jak występy piłkarzy w meczach poprzedniej kolejki, okraszone powodzią statystyk i danych. Gdy szukamy restauracji w nieznanym sobie mieście, również kierujemy się liczbami – ocenami poprzednich gości.

Życie codzienne opisywane jest ogromną ilością policzalnych zmiennych i archiwizowanych danych. Antropolodzy mówią nawet o „życiu napędzanym danymi”, rośnie w siłę ruch Quantified Self.

Opaski lub zegarki zbierające biometryczne dane są powszechne, spięte z nimi aplikacje wyliczają zagregowane wyniki stanu zdrowia wtłoczone w jedną liczbę. W sukurs idzie przemysł meblarski, inwestując w „inteligentne łóżka”, które podadzą „wynik snu” jeszcze lepiej…

Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich artykułów, e-wydań i archiwum

  • Pełny dostęp do wszystkich artykułów
  • Każdy nowy numer od razu w e-wydaniu
  • Archiwum numerów zawsze pod ręką

Artykuł pojawił się w numerze: Walczę o życie bez strachu