Subskrybuj

Nieobecność Kołakowskiego

Nieobecność Kołakowskiego

Temat miesiąca

  • Leszek Ujawnienie kruchości dogmatycznych odpowiedzi oferowanych przez naukę, religię, metafizykę nie było – nie mogło być – unieważnieniem tych kwestii. Takie było niewygodne stanowisko Leszka, które wypracowywał w serii uderzających obrazów.
  • Kapłan i Leszek Kołakowski Kapłan pozostaje w pismach Kołakowskiego do końca. Błazen znika. Jego miejsce zajął sceptyk i jego karykatura, wyzwoliciel, demaskator. Kapłan dźwiga ciężar pytań i tradycji, zachowuje i wzmacnia uczestnictwo w sacrum. Ale nigdy nie pozostanie na ziemi sam. Stale towarzyszyć mu będzie „wielki filozof”.
  • „Zgroza nagłych cisz”. Trudne dziedzictwo Filozofa Numer poświęcony dziedzictwu życia i myśli Leszka Kołakowskiego nie może się obyć bez dyskusji, bo właśnie żywioł wieloosobowego dialogu najlepiej pokazuje wszechstronne dziedzictwo i sokratejską naturę tego filozofa.
  • Leszek Kołakowski i anatomia totalitaryzmu Kołakowski przypomina nam, że bez przywiązania do konkretnych wartości otwartość może łatwo przerodzić się w pustkę. Niewykluczone, że właśnie ta przestroga, w większym stopniu niż heroiczny intelektualny demontaż marksizmu, stanie się powodem, dla którego będziemy przywoływać z uznaniem jego nazwisko.
  • O Leszku Kołakowskim, obiektywnie i subiektywnie Ostatni raz widziałem Kołakowskiego dwa lata temu w Budapeszcie, tuż po wręczeniu mu doktoratu honoris causa na Central European University. Wymieniliśmy tylko kilka słów, ale powitał mnie jak zwykle serdecznie i z uśmiechem. Przypuszczam, że była to nagroda za to, co zrobiłem dla niego prawie 40 lat temu.
  • Kapłan, błazen i wojownik – trzy wcielenia filozofa Filozofowanie nie pozostawia świętych ksiąg, lecz sprawozdania z przebiegu potyczki o rozjaśnienie prawdy. Podczas gdy filozof toczy myślowy bój, kapłan przekracza myśl w wierze, natomiast błazen przekracza ją w szyderstwie, retoryce i estetycznym uwodzeniu.
  • Rękopis z Łopusznej o tym jak kwaśnica „Scyptykowi” rozum naprościła Przesło troche roków i dyktatura proleratariatowa zacena go mierzić, bo uwidzioł, ze niescęść nie ubywo, a od tej całej dialektyki ino kołowacieje i mency sie jako kozica we wnyku.

Powiększenia

  • Czas podsumowań, prognoz i nadziei Przełom starego i nowego roku to czas, w którym następują podsumowania ostatnich dwunastu miesięcy, formułowane są prognozy i wyrażane nadzieje na przyszłość.
  • Kopenhaski klimat niezgody Międzynarodowa konferencja klimatyczna w Kopenhadze (7–19 grudnia), która po prawie dwutygodniowym maratonie debat, lobbingu i negocjacji przekształciła się w pełnowymiarowy szczyt z udziałem najważniejszych aktorów globalnej sceny politycznej (grubo ponad stu szefów rządów), miała w zamyśle organizatorów z ONZ wypracować porozumienie jednoczące świat we wspólnej kontrofensywie przeciwko emisjom dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych.
  • Notatki z końca 2009 roku Równoczesne ogłoszenie dekretów o heroiczności cnót Jana Pawła II i Piusa XII mogło wywołać wrażenie, jakoby Stolica Apostolska zamierzała przeprowadzić wspólną beatyfikację obu papieży. Podobnie jak w roku 2000, kiedy to Jan Paweł II beatyfikował jednocześnie Jana XXIII, inicjatora II Soboru Watykańskiego, i Piusa IX, autora słynnego Syllabusa.

Rozmowy znaczące

  • Z filozofii nie ma pożytku Peter McCormick to myśliciel przekorny. Na przekór współczesnym trendom filozofii anglosaskiej, w których się wykształcił i wychował, unika minimalistycznych specjalizacji, redukcyjnych analiz – przeciwnie: chętnie zdejmuje ciasny gorset teoretyka, by zabrać głos w kwestiach społecznych, które nie dają mu spokoju, jak głód, bieda, imigracja, nierówność społeczna.

Refleksje

  • Jan Kalwin, czyli mądrość poznania Teologia Kalwina jest bardziej „egzystencjalna” niż intelektualna. Jej podstawą jest nie rozumowa znajomość spraw boskich, lecz mistyczna unia z Chrystusem. Dlatego jest ona bardziej mądrością niż wiedzą; swe źródło ma w poznaniu Boga – poznaniu nie głową, lecz sercem, nie uczuciem, lecz całą skierowaną ku Niemu istotą.
  • O Eckharcie i przezwyciężeniu metafizyki Jak inaczej zrobić krok ku niewiadomemu gruntowi świata, jeśli nie poprzez drążenie pustki i zasiewanie niepewności we własnej duszy? Jak inaczej wejść na drogę „poszukiwania sensu”, jeśli nie poprzez ekspozycję jego radykalnej nieobecności w codziennym świecie?
  • Europy wojna o symbole Wzniecanie i podsycanie lęków przez elity ma w Szwajcarii długą tradycję i historyczne przyczyny. Pozbawiona narodowej kultury oraz jednoczącego społeczeństwo języka tożsamość helwecka od zawsze powstawała pod wpływem zewnętrznego zagrożenia.
  • *** Prawdą jest jednak – moim przynajmniej zdaniem – że obrońcy praw człowieka, oprócz wspierania mniejszości, powinni interesować się też większością. Większość może też potrzebować rzeczników swoich praw, ludzi, których doświadczenie może pomóc w definiowaniu tych praw w sposób zgodny z pluralistycznym systemem, tak by unikać niekoniecznych kolizji.
  • Samotne igloo na północnym wschodzie Jak się porozumiewa lub jak się bierze za łby starość z młodością? Czy w ogóle istnieje jakaś „mądrość starości”, którą niby skarb trzeba przekazywać wstępującym pokoleniom? Czy to tylko fantom stworzony przez zgrzybiałych kapłanów i prawodawców dla utrwalenia już uzyskanej pozycji?

Zdarzenia – książki – ludzie

  • Oceany Jana Józefa Szczepańskiego To jest najpiękniejsza rzecz: mieć w sobie jakąś prawdę tak organicznie i intymnie, że nie oddziela się jej od siebie, nie wie się o niej i nie przychodzi nawet na myśl, żeby się nią chwalić.
  • Sztuka czytania, patrzenia, asocjacji Głęboki pesymizm, pogarda dla niewiedzy, powierzchowności, braku kontaktu z tradycją. Jak widać, wyrugowanie analfabetyzmu nie stworzyło korzystnych warunków dla kultury i oczytania.
  • Teologia: w Kościele czy poza nim? Medialny obraz teologii nie jest dla niej korzystny. Tym, co się wybija na pierwszy plan w mediach, nie są bowiem solidne prezentacje problemów teologicznych, ale poczynania teologicznych dysydentów: ich krytyka Kościoła, protesty w sprawie dokumentów watykańskich, wypowiedzi niemające wiele wspólnego z nauczaniem, które słyszy się w kościołach.
  • Coraz bardziej Obcy Zapomina się często, że tzw. nowe mniejszości etniczne w krajach zachodniej Europy to osoby, które nie są imigrantami, ale urodziły się w danym kraju i od tego momentu mają jego obywatelstwo. Pomimo to wciąż postrzegane są jako imigranci: Inni, a czasami Obcy. Ten stygmat obecny jest nawet na poziomie oficjalnego języka, który często określa potomków imigrantów imigrantami w drugim lub trzecim pokoleniu.

Jedenasta wieczorem

  • Bóg wzburzy wodę… Znajomy pastor anglikański opowiedział mi ostatnio ciekawą historię. Jego przyjaciel jest pastorem w zamożnej parafii anglikańskiej na południu Stanów Zjednoczonych, gdzie parafianinem jest jeden z byłych prezydentów. Oznacza to nie tylko, że w kościele jest ławka rodziny B. oraz witraż i skrzydło edukacyjne, ufundowane przez tę rodzinę, ale także i to, że parafia ma regularnie nietypowych gości.

Reportaż

  • Nowojorskie sny 7 czerwca 2009. Wyborcza noc w Polsce. Medialne szaleństwo trwa. Dwadzieścia lat po obaleniu komunizmu jesteśmy częścią zjednoczonej Europy. Od kilku miesięcy w „opiniotwórczych” mediach pojawiają się lepkie od słodyczy laurki i jedynie słuszne refleksje o skoku cywilizacyjnym, jaki dokonał się w naszym kraju po 1989 roku. Polska jawi się jako kraj niepozbawiony wad, ale będący na właściwej ścieżce rozwoju.

Inne

nr657

Ilustracja okładkowa: