Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Kapitał społeczny. Od zaufania do zaangażowania

Kapitał społeczny. Od zaufania do zaangażowania

Temat miesiąca

  • Blaski i cienie kapitału społecznego Specyfiką sytuacji Polski jest chyba nie tyle niski poziom zasobów kapitału społecznego, ile jego antypaństwowy charakter. Na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci Polacy nauczyli się, że warto inwestować przede wszystkim w rodzinę, a na pomoc można liczyć tylko ze strony instytucji niepolitycznych, takich jak Kościół.
  • Wolontariusza portret własny Zamiast pisać o wolontariuszach, woleliśmy ich poznać. Dlatego poszukaliśmy w naszym otoczeniu osób zaangażowanych w bezinteresowną pracę na rzecz innych i zadaliśmy im kilka pytań: Skąd wziął się w ich życiu pomysł, żeby działać w ramach wolontariatu? Jakie spotkali w swojej pracy wyzwania? Czy było coś, co ich zaskoczyło? Co zyskali, a co stracili? Czy ich wyobrażenia o wolontariacie zmieniły się, kiedy brali udział w projektach? Czy żałują decyzji o zostaniu wolontariuszem?
  • Googleinteligencja i rozkwit kapitału społecznego Jak powinniśmy budować nasze kontakty międzyludzkie, aby rozwijały się w nici porozumienia, a następnie splatały się z nich więzi zaufania? Nasza próba zrozumienia kapitału społecznego zaczyna się, paradoksalnie, od deklaracji ufności w działanie podstawowego mechanizmu życia społecznego: ludzie, gdy tylko mogą, maksymalizują swoją własną korzyść.
  • Opłacalna bezinteresowność Zaufanie rodzi zaangażowanie. Jest to prawda stara jak świat, a do tego tak oczywista, że rzadko kto się nad nią zastanawia. Mechanizm ten pozwala budować przyjaźnie, dobre relacje ze współpracownikami, a czasem nawet organizować lokalne społeczności. Mniej więcej tyle może zdziałać w Polsce. A wygląda na to, że mógłby o wiele więcej, gdyby nie fakt, że odsetek osób ufających innym jest w naszym kraju od wielu lat jednym z najniższych w Europie.
  • Od zaufania do zaangażowania Ciągle narzekamy na stan polskiej polityki, mówimy o kryzysie państwa, słabości społeczeństwa. Przez dwadzieścia lat wolności całkiem nieźle radziliśmy sobie z mnożeniem naszego kapitału pracy i pieniędzy, znacznie gorzej – kapitału społecznego współdziałania. Nie ufamy ani sobie, ani państwu. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie popełniliśmy błędy? Co możemy zrobić? Te pytania zadajemy sobie i jednemu z najaktywniejszych animatorów życia obywatelskiego w Polsce.
  • Na pokładzie Arki W 1964 roku Jean Vanier, syn 19. gubernatora Kanady, oficer marynarki wojennej jeszcze niedawno służący na lotniskowcach, zaprasza dwóch ludzi z upośledzeniem umysłowym, Rapheala Simiego i Philippa Seux, żeby zamieszkali razem z nim i zgodzili się dzielić radości i trudy dnia codziennego. Tak powstaje w Trosly-Breuil we Francji pierwsza wspólnota Arki (L’Arche), w której żyją osoby upośledzone i ich asystenci. Dziś Arka jest międzynarodową federacją wspólnot lokalnych rozsianych w 34 krajach świata. Dyrektora jednej z nich – Arki w Brukseli – pytamy o to, skąd dziś biorą się ludzie, którzy mieszkają razem z jego podopiecznymi.

Powiększenia

  • Trzy synody Chodzi, oczywiście, o synody biskupów. Pierwszy z tych, o których chcę wspomnieć, odbył się już dość dawno – w październiku 2008 roku, a za jego temat obrano namysł nad Pismem Świętym i miejscem, jakie zajmuje ono w pobożności katolików.
  • O czym nie zdołałem napisać w roku 2010 Za sprawą internetowego chochlika, przygotowany do poprzedniego numeru "Znaku" tekst nie dotarł w porę do Redakcji, co próbuję naprawić już po powrocie z podróży, przesyłając go ponownie.
  • Po wyborch samorządowych Bez wątpienia najważniejszym wydarzeniem politycznym listopada były wybory samorządowe. Jak należy interpretować ich rezultaty? Dla partii politycznych najbardziej miarodajnym sprawdzianem poparcia w skali całego kraju są wyniki wyborów do wojewódzkich sejmików samorządowych. Pokazały one, iż na scenie politycznej liczą się na razie w dalszym ciągu cztery partie: te same, które posiadają reprezentację w Sejmie.

Refleksje

  • Dialog gęsi z prosięciem Dawno, dawno temu - gdy z plecakiem na grzbiecie podróżowałem dookoła świata - zaprzyjaźniłem się z krajowcami na wyspie Vanua Levu, drugiej co do wielkości w archipelagu Fidżi.
  • Odzyskać przestrzeń lokalną Dobrze pamiętam rozmowy sprzed dwudziestu lat, kiedy wieszczono, że społeczeństwo nie dorosło do samorządu, że jak tu będzie samorząd, to na pewno wszystko rozkradną... Ja uważam, że społeczeństwo dorasta w trakcie zmian i jest takie, jakie mu stwarzamy warunki.
  • Na rozstajach, Kościół w Polsce A.D. 2011 Kościół w Polsce będzie musiał podjąć wysiłek myślenia -  przede wszystkim o relacji pomiędzy religią a nowoczesnością i sposobie obecności w życiu publicznym: w państwie i pluralistycznym społeczeństwie. A także o roli indywidualnego sumienia i kwestii wolności. Od tych problemów nie da się już dziś uciec, bo przecież lada dzień na nowo zacznie się debata o in vitro, a na scenę polityczną wejdzie nowa formacja, otwarcie odwołująca się do agresywnego antyklerykalizmu.
  • Czy handel jest nośnikiem rozwoju? Ekonomiści głównego nurtu zawsze twierdzili, że handel jest ważnym nośnikiem rozwoju (definiowanego jako wzrost gospodarczy), tak długo, jak długo jest to "właściwy rodzaj" handlu. Tak się dziwnie składa, że "właściwy rodzaj" handlu zawsze skutkuje wykluczeniem biedniejszych regionów z handlu dobrami, które konkurują z najbardziej opłacalnymi produktami z regionów bogatszych. Te ostatnie, kończą zawsze produkując lub handlując surowcami, których regiony bogatsze albo potrzebują, albo pożądają w zamian za dobra przez siebie produkowane i kontrolowane.
  • Wspólna Grupa Robocza Kościoła Rzymskokatolickiego i Światowej Rady Kościołów Wspólna Grupa Robocza Watykan-Genewa to niezależne ciało doradcze, którego zadaniem jest prowadzenie i inspirowanie dialogu oraz koordynowanie szerokiej współpracy pomiędzy poszczególnymi grupami Światowej Rady Kościołów a właściwymi im instytucjami w Kościele Rzymskokatolickim. Historia powstania Grupy i jej działań, wpisuje się w istniejący od 100 lat ruch ekumeniczny.
  • Kłopot z naszym samo się rządzeniem. Krytyczna diagnoza Czy samorząd lokalny wykonuje zadania, które powierzyli mu reformatorzy z lat 1990 i 1998? Jak to robi? Czy dzisiejsze samorządy realizują misję społeczeństwa obywatelskiego? Jeśli nie, to czy jest to problem strukturalny, konstytucyjny, wynikający z niewłaściwych reguł ustaw samorządowych, czy raczej problem złych lub ciągle niedoskonałych praktyk? W istocie odpowiedź na te pytania sprowadza się do ustalenia, czy spełnione zostały trzy postulaty: 1) reprezentatywności i podmiotowości samorządów lokalnych, 2) pomocniczości wyższych szczebli władzy w stosunku do szczebli niższych oraz 3) efektywności i racjonalności działania lokalnego samorządu.
  • Dwie drogi współczesnych filozofów – Paul Ricoeur i Józef Tischner (cz. I) Człowiek jest wart tego, by ciągle pytać o właściwy mu sposób bycia. Ta intuicja była drogowskazem w poszukiwaniach filozoficznych Paula Ricoeura i Józefa Tischnera. Choć ich odpowiedzi na pytanie, kim jest człowiek, były różne, łączyła ich leżąca u jego podstaw jednakowo silna troska i ciekawość względem ludzkiej egzystencji.
  • Glosariusz pomocy rozwojowej Czym jest pomoc rozwojowa?
  • Przegrzanie Chłód, zamrożenie, lodowato zimno, odwilż, ocieplenie, ciepło, gorąco, parzy! Tak metorologicznie przedstawia się mapa stosunków polsko-rosyjskich. Chciałoby się – rozglądając się wokół przed wizytą prezydenta Rosji Dimitrija Miedwiediewa i podczas niej – dostrzec wskaźniki normalności. Niestety!
  • Ryba czy wędka, czyli jak pomagać krajom Południa Sytuację, w jakiej znajduje się obecnie świat, można nazwać wielobiegunowością, która oznacza, że nie mamy już jednego czy dwóch mocarstw, którymi do tej pory były Stany Zjednoczone i Rosja. W tym momencie funkcjonują liczne „mocarstwa lokalne”, których znaczenie rośnie – są nimi Chiny, Indie, Republika Południowej Afryki. Coraz częściej nawiązywana jest współpraca między krajami Południa. Martwi jednak to, jak mało uwagi te państwa poświęcają kwestii praw człowieka.
  • Relacja i dystans Albowiem człowiek jest bytem oddzielonym, zindywidualizowanym, którego nie można stopić ani zmieszać z innym. Gdyby zresztą takim nie był, nie mogłoby istnieć to, co nazywamy dobrem, bo nie można iść ku innemu inaczej niż ze swojego własnego miejsca, nie można kochać, jeżeli nie istnieje wyróżniony podmiot, który kocha, ustanawia pokój, utrzymuje przyjaźń. Więź powstaje tylko na gruncie oddzielenia i trwa tylko w oddzieleniu.

Zdarzenia – książki – ludzie

  • O herezji poważnie Prawie rok po śmierci Leszka Kołakowskiego ukazuje się kolejna jego książka. Jej pojawienie się zawdzięczamy troskliwości Spadkobierczyń jego spuścizny, które z notatek i zapisów taśmy magnetofonowej zrekonstruowały wykłady, jakie Kołakowski prowadził na falach rozgłośni Radia Wolna Europa na przełomie lat 1982 i 83.
  • Polityka i religia 15 stycznia 2011 roku mija osiemdziesiąta rocznica urodzin Jana Błońskiego, profesora, krytyka, pisarza, postaci na poły legendarnej dla życia umysłowego w Polsce. Ten wnikliwy czytelnik i badacz dzieł Gombrowicza, Mrożka, Prousta i wielu innych wybitnych twórców europejskiej kultury pozostawił po sobie quasi-pamiętnik i szereg interesujących zapisków dziennikowych. Poniżej publikujemy wybrane fragmenty tej wyjątkowej książki, która niedługo ukaże się nakładem wydawnictwa Znak.
  • Głosy o Błońskim Wydanie pamiętnika i zapisków dziennikowych profesora Jana Błońskiego to bez wątpienia jedno z ważniejszych wydarzeń rozpoczynającego się roku, zasługujące na szerszy komentarz. W związku z tym poprosiliśmy o wypowiedź na ten temat osoby, które Błońskiego bądź to znały z Gołębnika, siedziby krakowskiej polonistyki, bądź też zetknęły się z nim w innych okolicznościach. Pierwsze głosy w tym numerze, kolejne za miesiąc.
  • Václav Havel i Bobby Co jakiś czas musi się pojawić taki głos. Głos, który przypomni, „że naszą cywilizację czeka katastrofa, jeśli współczesna ludzkość się nie opamięta” i nie zacznie zwalczać własnej krótkowzroczności i pychy, „które tak głęboko zakorzeniły się w naszych myślach i działaniach”.
  • Konserwatyzm w cieniu apokalipsy. Voegelin, Taubes, Schmitt i „Teologia Polityczna” Przyglądając się polskim środowiskom skupionym wokół rozmaitych politycznych czasopism, od pewnego czasu można zauważyć ciekawe zjawisko. Dziś najważniejszym środkiem ideowego przekazu staje się nie tyle samo pismo, ale to, co się wokół niego dzieje: strona internetowa, fora, portale społecznościowe, kluby dyskusyjne, spotkania, happeningi i last but not least… serie książkowe. Szczególnie te ostatnie często lepiej charakteryzują polityczne inspiracje i rodowód danej grupy, niż redakcyjne teksty w papierowym wydaniu.
  • To, czego nie wie Jarosław Marek Rymkiewicz Od lat prowadzimy dyskusje o znaczeniu polskości, wciąż jednak powtarzamy te same argumenty. Poniżej publikujemy głos Szczepana Twardocha, który choć kontrowersyjny, próbuje zachęcić nas do ponownego przyjrzenia się tej nieco już może zatęchłej problematyce. Liczymy, że wywoła dyskusję, głosy aprobaty bądź sprzeciwu.
  • Być czy nie być? Człowiek wobec samobójstwa W kulturze europejskiej istniała jednak przestrzeń literatury i sztuki, w której ten problem był szeroko i wszechstronnie ukazywany. Właśnie tym przestawieniom poświęcił swą intrygującą książkę Stefan Chwin. Budzi ona w czytelniku emocje tak fascynacji, jak i przerażenia. Czy te dwie postawy są wywoływane wyłącznie przez badany problem czy też niemała w tym rola samej książki i jej autora?

Inne

  • 668 – spis treści
  • Zapomniane kryzysy humanitarne Katastrofy naturalne i kryzysy humanitarne wywołane konfliktami zbrojnymi mają swoje pięć minut w mediach, a potem znikają z powszechnej świadomości. Choć trudno to sobie wyobrazić, prawie miliard ludzi na świecie cierpi z powodu braku pożywienia.
nr668

Ilustracja okładkowa: