Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Jak mówi prawica?

Jak mówi prawica?

Edytorial

  • Słowa mają konsekwencje Język kształtuje naszą wyobraźnię, postrzeganie rzeczywistości i zasady, którymi kierujemy się w życiu. To, jak myślimy, wpływa na nasze postępowanie i społeczne praktyki. Ostatnie lata przyniosły w Polsce nie tylko bezprecedensowe i niepokojące zmiany w obszarze polityki i praworządności. W tym okresie zaszły równie poważne w skutkach przeobrażenia w obszarze języka.

Temat miesiąca

  • Krótka historia Polsk i Polaków Skończyłem liceum, zacząłem studia. Tak zwane dziewięćdziesiąte osiągały pełnię. Wtedy to, powodowany ciekawością i nudą, sięgnąłem po treści prawicowe. Okazało się, że to, co brałem za życie, nie było życiem. Umysłowe lenistwo i naiwna wiara w oficjalne przekazy z liberalno-postkomunistycznych mediów uczyniły ze mnie łatwy cel. Niewykluczone też, że Kiszczak z Mazowieckim dodawali czegoś do wody.
  • Nie zarazić się złym językiem W polityce możemy kogoś traktować jak partnera – tak byłoby najlepiej. Może on być konkurentem – jak w sporcie. Często jest jednak wrogiem – jak na wojnie. Na wojnie nie chodzi o to, by dojść do porozumienia, ale by zniszczyć tego, kto jest po drugiej stronie. To może być droga od słów do przemocy.
  • Arcybiskup na froncie Abp Marek Jędraszewski broni Polski przed „tęczową zarazą”, „ekologizmem” oraz „ulicą i zagranicą”. W mediach sprzyjających rządowi jest ważniejszym liderem Kościoła niż papież Franciszek.
  • Okno Overtona i inne strategie alt-prawicy Od lat 70. amerykańska prawica metodycznie przesuwała środek ciężkości politycznego dyskursu. W ramach tej strategii wspierała też swoich największych radykałów. Na ich tle siły skrajne zaczęły być postrzegane jako umiarkowane.
  • Naśladowanie i bunt. Co się dzieje z Europą Wschodnią? Podczas gdy imitujący podziwia tego, kogo naśladuje, naśladowany patrzy z góry na tych, którzy go imitują. Nie jest zatem całkowitym zaskoczeniem, dlaczego wybrane trzy dekady temu przez Europę Wschodnią „naśladowanie Zachodu” ostatecznie doprowadziło do sytuacji ostrego sprzeciwu.

Idee

  • Rozpieszczony amerykański umysł W imię emocjonalnego dobrostanu studenci college’ów coraz mocniej domagają się ochrony przed słowami i ideami, które im się nie podobają. Wyjaśniamy, dlaczego ma to niszczycielski wpływ na edukację i zdrowie psychiczne.
  • Rozpieszczeni i wykluczeni Diagnoza o „rozpieszczeniu” amerykańskich studentów przedstawiona przez Lukianoffa i Haidta, choć trafnie postawiona, domaga się poważnej korekty. Większość karykaturalnych przykładów wzięta jest z życia bogatych uczelni, gdzie studenci pochodzą z tej samej, niewielkiej grupy majątkowej.
  • Żelazny upór pewnej burmistrzanki Cudzoziemscy podróżni ze zgorszeniem przywoływali w swych relacjach bezczelne dziewczynki, które niepytane nie tylko zabierały głos przy stole, ale także udowadniały swym braciom, że się mylą, powołując się, o zgrozo, na przeczytane książki.

Ludzie – książki – zdarzenia

  • Moi, mistrzowie Ten krótki utwór otwiera ostatni tom wierszy Piotra Florczyka, poety i tłumacza mieszkającego od wielu lat w Stanach Zjednoczonych i tworzącego równolegle w dwóch językach. Tom nosi tytuł Dwa tysiące słów (2019) – i do znaczenia tego tytułu jeszcze na koniec powrócę.
  • Podporządkuj się Negatywnych zjawisk w naszej rzeczywistości nie brakuje. Czasem jednak stają się one wszechobecne i przyjmujemy je za oczywistość.
  • „A czyj język najadł się całym smakiem” Prawie każdy amator i profesjonalista znajdzie w sieci i rzeczywistości przestrzeń do prezentacji, materiału pojawia się coraz więcej, w sferze kultury jesteśmy zasypywani obrazami, obiektami, dźwiękami, performansami, słowami, produktami i usługami. To nadprodukcja obrazów świata.
  • Oczy tworzą nasz język Książka Jančiauskaitė to rodzaj skróconego przewodnika po świecie Głuchych, zawierającego kilka ciekawostek, podstawowe informacje na temat języków migowych i prywatne historie osób niesłyszących lub dzieci niesłyszących rodziców.
  • PKP i PKS, czyli polski kot Schrödingera Prywatne nie zawsze jest lepsze. Prywatna komunikacja busowa jest niestabilna, ma ograniczone logiką zysku zasięgi, obejmujące niemal wyłącznie dochodowe trasy (i to w określonych godzinach), rzadko sprzyja klientowi, zwykłą rzeczą okazuje się częsta zmiana przystanków, brak jakichkolwiek czytelnych rozkładów jazdy – zależnych tak naprawdę od widzimisię właściciela.
  • Czyje są Prusy Wschodnie? W znakomitej serii „Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej” ukazał się 49. tom. Cieszy on już od pierwszego wejrzenia, a raczej od pierwszego dotyku. Opasły to bowiem przedmiot; tłuścioch, który przyjemnie bierze się do rąk. Ale najistotniejsza jest treść: teksty o wyobrażonej wspólnocie kulturowej, społecznej i politycznej Prus Wschodnich.
  • Czego oczy nie widzą Stasia Budzisz w posłowiu wyjaśnia, dlaczego napisała książkę Pokazucha. Na gruzińskich zasadach. „Z dwóch powodów: trochę na przekór i trochę ze złości. Na przekór, bo z jakiejś przyczyny rzadko staramy się zajrzeć za gruzińską fasadę i sprawdzić, co dzieje się za drzwiami pięknie przedstawianej bajki”.
  • Ekstatyk na wojnie Radość katastrof to legendarny debiut klasyka poezji włoskiej Giuseppe Ungarettiego, legendarny, bo pisany w okopach I wojny światowej, a ponadto nadzwyczaj nowatorski.
  • Zadeptane połoniny „Jak człowiek patrzy na mapę, to mu się wydaje, że najważniejsze są szczyty. A to bzdura” – mówi Wojciech Krukar, przewodnik beskidzki, jeden z bohaterów Kiczer.
  • Ciemny prąd W tej książce nie czytamy – słowo samo się czyta, idąc wciąż naprzód, rwąc w nieznane czytelnikowi miejsce, a jednocześnie czujemy, że ciągnie nas po swoim precyzyjnym śladzie: powracających metafor, motywów, charakteru postaci.
  • „Świat lubi się zmieniać” Po ciężkim dniu pracy przy sprawdzaniu kodów PIN przysługuje relaksacyjne piwko w tawernie w towarzystwie biszkoptowego labradora Borysa Szyca, z którym współdzieli się budę. „Oparte na prawdziwej historii” – sygnalizuje tytuł pierwszego opowiadania debiutu książkowego Natalki Suszczyńskiej.
  • Posępna generacja Wspólne doświadczenia ukształtowały pokolenie depresyjnego wyżu, w którym „zbiegły się wszystkie plagi, wszystkie katastrofy nałożyły się bezlitośnie na siebie: resztka czytelniczych nawyków późnego PRL-u (…), jego kultura wielkiego niedoboru (podbita przez nagłą eksplozję nadmiaru)”.
  • Długi marsz Jak długo trwał przemarsz Janusza Korczaka, Stefani Wilczyńskiej i dzieci z ul. Siennej na Umschlagplatz? Dwie czy cztery godziny?
  • Ustrzec serce przed nienawiścią Zapiski syna tego kraju Jamesa Baldwina to książka w Polsce długo oczekiwana. Pierwszy polski przekład tomu esejów jednego z najistotniejszych czarnych pisarzy Ameryki gromadzi teksty mówiące o doświadczeniu ucisku, nieprzynależności, nienawiści, obcości i samotności.

Społeczeństwo–świat

  • Chile. Niedokończona transformacja „To nie 30 pesos, to 30 lat” – hasło wykrzykiwane na prawie wszystkich zgromadzeniach organizowanych w ciągu trzech miesięcy protestów miało zwrócić uwagę opinii publicznej na sedno problemu. Nie tłumaczą go podwyżki o 30 chilijskich pesos w transporcie publicznym, ale brak zgody na dalsze forsowanie – realizowanego przez 30 lat kolejnych rządów – neoliberalnego projektu gospodarczego.

Stacja: literatura

  • Opowiadania W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadania Jarka Westermarka. Tekst do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”.

Felieton

  • Przyszłość Któregoś dnia, sam nie wie kiedy, i nie miało to żadnego większego znaczenia, musiał po prostu przyjąć do wiadomości, że przyszłość jego i jego najbliższych będzie gorsza niż ta, którą mieli jego rodzice.
  • Żeńską końcówką Mężczyźni wykonujący zawody tradycyjnie kojarzące się z płcią żeńską automatycznie szukają sobie nazw brzmiących bardziej po męsku. Nie przejmują przyjętych w języku nazw żeńskich i nikogo to nie dziwi. Kobiety, które nie chcą być socjologami, architektami, ministrami, posłami, nadal są narażone na co najmniej kpinę.
  • Czekanie na biografa Do historii Polski i dziejów współczesnego polskiego katolicyzmu Adam Stanowski wszedł nie tyle jako uczony intelektualista, ile „niepokorny” społecznik, aktywny członek KIK-u, działacz opozycji demokratycznej i Solidarności

Inne

nr778

Ilustracja okładkowa: Vadym Solowski