Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Moje duchowe miejsce

Moje duchowe miejsce

Edytorial

  • Głębia naszej egzystencji Kiedy przed dekadą podejmowaliśmy tematy związane z nadciągającym kryzysem kościelnych instytucji, utratą zaufania do budowanych odgórnie form religijności i duchowości, wydawało nam się, że piszemy o możliwych zmianach może ze zbyt dużą pewnością.

Temat miesiąca

  • Pilna potrzeba masy Nie wiem ostatecznie, na ile religia jest ważna w moim życiu, wiem natomiast, że pytania, które stawia, obchodzą mnie bardziej niż cokolwiek innego. Zawsze widziałem w religiach wielką i jednocześnie zmarnowaną witalność.
  • Dlaczego zostałem apostatą? Odszedłem z kościoła, bo kompromitował się jako instytucja. Odszedłem, bo moja nieheteronormatywność była niechciana. Odszedłem, bo „życie wieczne w przyszłym świecie” to dla mnie żadna obietnica, tylko przerażająca groźba. Wszystko tak, wszystko prawda, ale… Nieustannie czuję w tym jakieś „ale”
  • Poczucie kontynuacji Lubię, gdy metafizyka w kinie wyrasta bezpośrednio z ludzkiego świata, a nie gdzieś obok niego; gdy wyłania się nawet ze skrzeczącej zwyczajności.
  • Szukanie duchowej strawy Wielu dorosłych ma religijność dziecka. Rozwijają się w wielu sferach – społecznej czy intelektualnej – ale umierają z infantylnym wyobrażeniem o Bogu.
  • Odejścia Sondaże pokazują wyraźnie – coraz więcej osób, zwłaszcza młodych, określa się jako niewierzące. Za tymi liczbami kryją się jednak konkretne historie, wahania, wątpliwości.

Idee

  • Brukselka Dopiero niedawno przywrócono światu talent Michaeliny Wautier. W pracach naukowych przez lata dominowały patriarchalne uprzedzenia, czego dowodem opinia Gustava Glücka, dyrektora Kunsthistorisches Museum: kobieta nigdy nie byłaby w stanie namalować tak dużego obrazu, jakim są "Bachanalia"
  • Umysł świecki Opowieści o sekularyzacji mają często wyraźne ideologiczne ostrze. Zwolennicy scjentyzmu wierzą, że religia zniknie pod naporem nauki. Konserwatyści utrzymują, że odejście od wiary to przejaw pychy i powierzchowności współczesnych ludzi. Z prawdą mijają się jedni i drudzy.

Publicystyka

  • Załamanie trendów Apostołowie nowego optymizmu głoszą, że świat jest coraz lepszy, a historia pokazuje, że dawni prorocy apokalipsy zazwyczaj się mylili. Problem w tym, że wystarczy, aby mieli rację tylko raz.

Stacja: literatura

  • Mateusz Pakuła, „Nasza mała apostazja” W Stacji: Literatura prezentujemy nowe opowiadanie Mateusza Pakuły. Całość do przeczytania w papierowym wydaniu miesięcznika „Znak”. A oto krótki wywiad przeprowadzony z autorem.

Felieton

  • Drugoplanowe Niestety, wciąż w XXI w. jest oczywiste, że jeśli zaprasza się kogoś do eksperckiej wypowiedzi, jest to mężczyzna. Kobiety doprasza się w ramach politycznie poprawnego wyrównywania proporcji.
  • Pożegnanie z Sokołowskiem Gdy coś jest zbyt fajne, to wiadomo, że zaraz fajne nie będzie.
  • Umywanie rąk W oświadczeniu kardynała nie ma ani słowa na temat ofiar pedofilii; nie ma przyznania, że zawinił „system kościelny”, dbający bardziej o własną reputację aniżeli o dobro człowieka; nie ma śladu poczucia winy, iż hierarchom Kościoła zabrakło wrażliwości moralnej i współczucia dla skrzywdzonych.

Społeczeństwo ◆ świat

  • Rozwijające uczucie Jeżeli sami nie jesteśmy zadbani, mamy niezaspokojone podstawowe potrzeby, to nie pomożemy skutecznie innym. To jest analogiczna sytuacja jak w samolocie, gdy trzeba założyć maskę tlenową. Najpierw musisz założyć ją sobie, aby pomóc innym, np. dzieciom.
  • Śpiew na ból „Jak się tworzyło?” – pyta zaczepnie Katarzyna Turek pacjentkę chorą na schizofrenię. Para oczu podnosi się znad kartki ze słowami układanej piosenki i patrzy ze skupieniem w twarz młodej kobiety. „Najważniejsze było dla mnie to, że przez chwilę nie słyszałam tych głosów, które ciągle do mnie mówią".

Ludzie ◆ książki ◆ zdarzenia

  • Przygodne rozważania Razi mnie butna małostkowość ludzi, którzy uważają się za istoty wybrane, a antropocentryzm – czy to religijny, czy nie – przepełnia niepokojem. Zamek, w którym się obwarowaliśmy, ogłaszając się dziećmi bożymi, a więc panami Wszechświata, jest moim zdaniem przejawem arogancji.
  • Namiętność na uwięzi „Spragnieni miłości” (In the Mood for Love, 2000), subtelna, koronkowa wręcz opowieść o dwójce „niedoszłych kochanków”, których połączyło pewne przykre zrządzenie losu, rozkochała w sobie kinomanów i kinomanki z całego świata. I często właśnie za sprawą tego tytułu rozpoczęli oni na dłużej swoją przygodę z kinem azjatyckim.
  • Jeż na autostradzie: Edward Pasewicz Umarł ojciec. Pustka, która po nim zostaje, wypełnia się od razu nowymi treściami, bo choć prawdą jest, że „forma jest pustką”, to jednocześnie i równie nieuchronnie „pustka jest formą”. Tornado obrazuje ten wgląd.
  • Uchodźczy upór przetrwania Mimo tradycjonalistycznego tytułu „Pamiętnik matki” jest zapisem politycznego doświadczenia polskiej chłopki, uchodźczyni, rewolucjonistki, wreszcie komunistki i pionierki ruchu robotniczego.
  • Stylistyczny odcisk palca Historia literatury obfituje w tajemnice i autorskie mistyfikacje. Czy stylometria pozwoli je rozwikłać?
  • Patrzeć, interpretować, myśleć Dzieło Warburga stoi u początków wielu intelektualnych nurtów istotnych dla zrozumienia nowoczesności. Jeśli możemy mówić o aktualności autora, to właśnie ze względu na jego ożywiający wpływ na XX-wieczne myślenie o sztuce i kulturze, etyce i estetyce, człowieku i społeczeństwie.
  • Fabryki przeszłości Kojąca odmiana nostalgii łączy się zawsze – co znakomicie pokazuje Georgi Gospodinow – z powrotem myślenia nacjonalistycznego, opartego na lokalnych mitach i napuszonej symbolice.
  • Znikając „Żywe morze snów na jawie” Richarda Flanagana to emocjonalne rozpaczliwe wołanie na pustyni. Niestety, nikt już nas nie słucha
  • Rzeszowianin To ważna i wciąż nie dość nagłośniona książka. Ciekawa dla historyków kina, lecz jeszcze ważniejsza dla lokalnej społeczności.
  • Rozkosz kolekcjonera Manguel napisał książkę dla ludzi podobnych sobie: kolekcjonerów, zbieraczy, zapalonych czytelników i wytrawnych bibliofili.
  • Wiem, kim jest Elena Ferrante Wszystkie próby odkrycia, kto kryje się za pseudonimem autorki Genialnej przyjaciółki, rodzą pytania: co decyduje o czyjejś prawdziwej tożsamości i kto ma prawo ją określać?
  • Inaczej niż myślisz W księgarniach, w rankingach czytelniczych trwa wyścig o palmę pierwszeństwa pomiędzy beletrystyką a non-fiction. A tymczasem Wydawnictwo Cyranka wydało dramat (świetna decyzja!), nieczęsto goszczący na krytycznoliterackich łamach czasopism czy portali literackich innych niż specjalistyczne.
  • Zdradliwy urok racjonalizmu Pierwsze obrazy, jakie podsuwa wyobraźnia na dźwięk słowa „Szwecja”, to sielskie kadry. Rzeczywistość przedstawia się mniej bajkowo.
  • Portret rewolucjonistki Davis nie tyle przedstawia kronikę wydarzeń czy zajmuje się enumeracją bohaterek, ile przede wszystkim poszukuje przyczyn nierówności.
  • Cenniejsze niż złoto „Stulecie przeszkód” to nie tylko książka o dziejach polskiego olimpizmu, ale przede wszystkim żywy reportaż, barwny jak korowód jego bohaterów.
  • Opowiadanie herstorii Powieść Fulmekovej oparta została na faktach i przedstawia pewną wersję wydarzeń. Po co nam takie „fikcje na faktach”? Czy wyobraźnia pomaga zrozumieć, co naprawdę wydarzyło się w przypadku posądzonej o czary Agáty?

Inne

nr805

Ilustracja okładkowa: Piotr Kowalczyk