Światowy Ruch Ekumeniczny świętował w 2010 roku swoje stulecie. Okazją do tego była setna rocznica I Światowej Konferencji Misyjnej w Edynburgu (1910), podczas której nie tylko powołano pierwszy organ ekumeniczny (Komitet Kontynuacji Pracy), ale zrozumiano, że działalność ekumeniczna musi być rozwijana. Te starania miały z czasem doprowadzić do utworzenia Światowej Rady Kościołów. Wprawdzie dążenia ekumeniczne sięgają początków XIX wieku (dzięki czemu powstały organizacje międzywyznaniowe: Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne (1804), Alians Ewangeliczny (1846), Światowa Organizacja Chrześcijańskich Związków Młodych Mężczyzn (YMCA, 1855), Światowa Organizacja Chrześcijańskich Związków Młodych Kobiet (YWCA, 1893) i Światowy Związek Studentów Chrześcijańskich (WSCF, 1895) to jednak Edynburg skonsolidował owe działania i stał się pierwszą konferencją o takim zasięgu i przygotowaną z taką starannością. W konferencji wzięli udział przedstawiciele Kościołów protestanckich i anglikańskich, nieobecne były Kościoły prawosławne oraz Kościół Rzymskokatolicki (KRK). Mimo to myśl ekumeniczna nie była tym dwóm tradycjom obca, ale wymagała jeszcze dookreślenia. Jedną z pierwszych prób wyrażenia dążeń ekumenicznych na gruncie prawosławnym była encyklika ogłoszona w 1920 roku przez patriarchę ekumenicznego Konstantynopola, która wzywała wszystkie Kościoły na świecie do rezygnacji z nawracania chrześcijan różnych wyznań oraz zachęcała do stworzenia wspólnoty Kościołów. W encyklice podkreślano, że „różnice dogmatyczne nie mogą stanowić przeszkody we wspólnym działaniu. Przyjaźń i wzajemna dobra wola mogą przejawiać się m.in.: w lepszych stosunkach między przedstawicielami różnych Kościołów w świecie, współpracy szkół teologicznych, wymianie czasopism teologiczno-kościelnych, zwoływaniu konferencji ogólnochrześcijańskich, zajmujących się problemami wspólnego zainteresowania, obiektywnym zbadaniu różnic dogmatycznych, wzajemnym szacunku do obyczajów i zwyczajów każdego Kościoła, porozumieniu w sprawie małżeństw mieszanych między członkami różnych wyznań”. W tym czasie ruch ekumeniczny funkcjonował w trzech nurtach (Praktyczne Chrześcijaństwo Nathana Söderbloma, Wiara i Ustrój Kościoła, Międzynarodowa Rada Misyjna), a starania dążące do ich konsolidacji doprowadziły w 1938 roku do utworzenia Komitetu Tymczasowego Światowej Rady Kościołów, a 10 lat później do powołania Światowej Rady Kościołów (ŚRK) na I Zgromadzeniu Ogólnym w Amsterdamie. Przedstawiciele Kościoła Rzymskokatolickiego nie mogli brać oficjalnie udziału w zgromadzeniu, gdyż dwa miesiące przed jego terminem „Święte Oficjum opublikowało Monitum „Cum compertum”, powołujące się na Kanon 1325 (III) – zabraniający „mieszanych zgromadzeń” bez uprzedniej zgody Stolicy Apostolskiej, oraz na kanony 1258 i 731 (II) – zakazujące „communio in sacris.” Warto jednak zauważyć, że mimo tych ograniczeń spotkanie nie pozostało bez echa na gruncie rzymskokatolickim i doprowadziło między innymi do postawienia pytania czy możliwa jest modlitwa i teologiczna współpraca pomiędzy Kościołem Rzymskokatolickim a innymi Kościołami chrześcijańskimi. W pierwszym kształcie ŚRK nie stanowiła jeszcze pełnej reprezentacji Kościołów nierzymskokatolickich na świecie, brakowało bowiem przedstawicieli trzeciego nurtu Międzynarodowej Rady Misyjnej, części Kościołów prawosławnych (chociażby Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego) oraz wielu Kościołów z Azji i Afryki. Dzięki odprężeniu politycznemu i dekolonizacji rozszerzenie nastąpiło podczas III Zgromadzenia Ogólnego w New Delhi (1961). W tym samym czasie stopniowo ulegało zmianie nastawienie Kościoła Rzymskokatolickiego do ruchu ekumenicznego, a stało się to szczególnie dzięki papieżowi Janowi XXIII, który niemal od początku swego pontyfikatu wiele uwagi poświęcał sprawie jedności chrześcijan. To właśnie Jan XXIII zapowiedział zwołanie „soboru ekumenicznego”, którym miał się okazać przełomowy dla działań ekumenicznych Sobór Watykański II (w jego sesjach w latach 1962-1965 uczestniczyli obserwatorzy z ramienia ŚRK). W ramach przygotowań do soboru został utworzony w 1960 r. Sekretariat do Spraw Jedności Chrześcijan (SJCh), dzięki czemu kontakty pomiędzy KRK i ŚRK nabrały nowego wymiaru, ale podstawą do podjęcia oficjalnej współpracy stał się uchwalony w 1964 r. przez Vaticanum II „Dekret o ekumenizmie.”. Dekret wywołał żywą reakcję wśród członków ŚRK, a bezpośrednią odpowiedzią na niego było zaproszenie do utworzenia Wspólnej Grupy Roboczej, której zadaniem miało być inspirowanie dialogu pomiędzy Światową Radą Kościołów i Kościołem Rzymskokatolickim oraz „wyjaśnianie zasad i praktycznych problemów przyszłej współpracy”. Wspólną Grupę Roboczą Kościoła Rzymskokatolickiego i Światowej Rady Kościołów powołano do życiu w lutym 1965 roku. Jej powstanie było jednoznacznym sygnałem,…