Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Filozofowie Doliny Krzemowej i przyszłość ludzkości

Filozofowie Doliny Krzemowej i przyszłość ludzkości

Edytorial

  • Szukać języka, aby wypowiedzieć prawdę Jakiś czas temu brałam udział w letniej szkole w Yad Vashem. Jeden z wykładów wygłosił Yehuda Bauer, wybitny izraelski historyk zajmujący się badaniami nad Holokaustem. Utkwiła mi w pamięci jego polemika z często powtarzaną tezą o niezrozumiałości Zagłady i niewysławialności doświadczenia spotkania z absolutnym złem.

Temat miesiąca

  • Longtermizm, czyli pojutrze ludzkości Longtermizm głosi, że powinniśmy już dziś zatroszczyć się o ludzi, którzy przyjdą na świat za setki, tysiące, a nawet miliony lat. Od dawna żaden ruch filozoficzny nie wzbudził tak dużych kontrowersji
  • Na pokładzie statku „Przyszłość” Do jakiego stopnia jesteśmy jedynie realizatorami, przedmiotami nauki i technologii o z góry zadanym kursie, a do jakiego jej sternikami, panami, projektantami?
  • Przyszłość pod znakiem zapytania Czy bardziej prawdopodobna jest nasza śmierć w wypadku samochodowym, czy upadek ludzkiej cywilizacji? To tylko jedno z pytań, na które starają się znaleźć odpowiedź longtermiści. Filozofowie kreślą dalekosiężne wizje przyszłości, a także pokazują, ile możemy nauczyć się z przeszłości.
  • Musk. Móc, chcieć, musieć Elon Musk jest obiektem kultu. Sposób jego przedstawiania wpisuje się w długą tradycję bohaterów z legend, mitów i podań. Ale to tylko jedna strona medalu.
  • Człowiek, gatunek międzyplanetarny Nie jesteśmy skazani na wieczną stagnację życia na Ziemi. Możemy wykorzystać kosmiczne zasoby, by w pełni zrealizować ludzki potencjał.

Idee

  • Dla moich dzieci U dziadków przeczytałem "Wichrowe wzgórza". Tamta noc nie miała końca. Chciałem za wszelką cenę czytać dalej. Aż dotąd nie wiedziałem dokładnie, czym jest namiętność – i tamtej nocy się dowiedziałem.
  • O czym milczą bogowie Spędzenie życia pośród książek to jedna ze sprawdzonych strategii zabijania czasu. Roberto Calasso związał swój los z książkami na tak wiele sposobów, jako pisarz, wydawca, tłumacz, bibliofil, że temat książek, a właściwie biblioteki, wystaje z jego życia i myśli.

Publicystyka

  • Jak uratować Ziemię i zachować duszę Wiele wskazuje na to, że nie uda nam się zatrzymać globalnego ocieplenia na założonym jeszcze kilka lat temu poziomie. Nie znaczy to, że nie ma już o co walczyć. Dziś potrzebujemy scenariuszy przyszłości, które nie pozostawią nikogo za burtą.

Stacja: literatura

  • Przeprawa Poszliśmy zobaczyć, jak znika most. Nawpadało mi śniegu za cholewki i najpierw skostniały stopy, potem od tego ziąbu rozbolały piszczele, a teraz co parę kroków, gdy drzemy pod górę, kapie z nosa. Nikt nie spodziewał się zimy. Cały październik w podkoszulkach, a zaraz po Święcie Zmarłych sypnęło.
  • Kwestionariusz Stacji Literatura. Grzegorz Bogdał. Szukam opowieści, których autorki i autorzy, z rozmysłem lub nie, na przemian tworzą i rozbijają ład.

Felieton

  • Słowa klucze „Atencjuszka”, „twoja stara” albo „łymyn” w porównaniu z „julką” są może bardziej bezpiecznymi wyrażeniami, ale i one mają podkreślać niską symboliczną pozycję kobiet i nie zmieni tego fakt, że ktoś doda na końcu zdania emotikon.
  • Poparzeni Przywołując obraz Kościoła jako płonącego domu, jedni podkreślają konieczność gaszenia pożaru, drudzy natomiast myślą przede wszystkim o ratowaniu zagrożonych czy już „poparzonych” przez ogień i niemających siły uciekać.
  • Podróż w czasie To bardzo nieaktualny felieton. W końcu od zakończenia mundialu do momentu, w którym ten numer „Znaku” trafia do Państwa rąk, upłynęło kilkanaście dni.

Społeczeństwo ◆ świat

  • Poszukiwanie prezydenta wszystkich Czechów Rok 2023 Czesi inaugurują wyborem nowego prezydenta. Debata polityczna toczy się z kryzysem energetycznym, inflacją i wojną w tle. Na kogo postawią nasi sąsiedzi: na doświadczonego generała, pierwszą w historii kobietę, a może na byłego premiera oskarżanego o defraudację unijnej dotacji?
  • Jeden na jeden Osoby, które wychodzą z kryzysu bezdomności, muszą na kimś się oprzeć. Mieszkanie i praca nie uratują ich przed powrotem do schronisk i squatów, jeśli pozostaną same.

Ludzie ◆ książki ◆ zdarzenia

  • Romski pałac Romowie przez wieki byli opisywani, obrazowani i stereotypizowani przez innych. Małgorzata Mirga-Tas walczy o ich własny głos.
  • Problem z talentem No to zmyślał czy nie zmyślał? – oto pytanie, które wisi nad dorobkiem i wizerunkiem Kapuścińskiego. To pytanie krzywdząco redukcjonistyczne, a jednocześnie w zrozumiały sposób istotne, bo jeśli pisarz ma być nadal czytany, to czytelnicy zasługują na poważną odpowiedź. Tyle że bardzo trudno dać jednoznaczną.
  • Ballada bresławska Thum kreśli biografię powojennego Wrocławia jako jednego z największych eksperymentów demograficznych w dziejach – nie było bowiem nigdy tak dużego miasta, gdzie niemal 100% ludności zostałoby w tak krótkim czasie „wymienione”.
  • Opowiedzieć siebie wobec Innego Wielki dom z dziesięcioma pokojami wywołujący poczucie dziwności. Podnóże majestatycznej góry. Gość – nietypowy mężczyzna o „pędzelkowatych” palcach.
  • Oszuści z Tindera XIX w. Od kobiet wymaga się wyboru i odpowiedzialności, choć przydzielona im w udziale społeczna sprawczość jest często jedynie iluzoryczna.
  • Jeż na autostradzie: Miłosz Biedrzycki Gdyby w ludzkim mówieniu chodziło o przekazywanie konkretnych treści, nie bylibyśmy tak gadatliwi. Gdyby w pisaniu chodziło o konkretne „przesłanie”, literatura nie byłaby taką dobrą zabawą.
  • Larwa czy motyl? Bohaterka powieści fińskiej autorki Selji Ahavy, której pierwowzór stanowi niemiecka przyrodniczka Maria Sibylla Merian, przychodzi na świat w XVII w., w epoce procesów czarownic.
  • Teatr cieni Teraz opowiem wam wszystko nie jest dziennikiem, choć taka identyfikacja się narzuca.
  • Geometria przyszłości Trudno o lepszego obserwatora fantazji i absurdów II poł. XX w. niż wiecznie roztrzepany, wdzięczny pan Hulot.
  • Buty dla umarłego „(…) lubię łazić sama. Z kim bym nie spała, kogo nie kochała, zawsze sama, do chodzenia nikt mi nie był potrzebny” – mówi Wera, bohaterka nowej powieści Zyty Rudzkiej Ten się śmieje, kto ma zęby.
  • Plus minus Perec zrezygnował w Zniknięciach z używania jednej litery alfabetu. Wyeliminowanie „e” z tekstu liczącego sobie ponad 300 stron to poważna operacja. Od razu rodzi się pytanie, jaki jest cel tej ekwilibrystyki.
  • Dwie historie Świat głuchych został stworzony bez uwzględnienia ich potrzeb. Głusza opowiada więc dwie historie: przemocy i emancypacji.
  • Realia klas pracujących Choć valter hugo mãe pisze o Portugalii, losy sprzątaczek w całej Europie wyglądają podobnie, grzęzną w potrzasku cudzego życia.

Inne

nr812
Ilustracja: Janusz Jurek

Ilustracja okładkowa: Janusz Jurek