Subskrybuj
Szukaj
Wyszukaj materiały z lat 2006-2026

Co z ciebie wyrośnie

Co z ciebie wyrośnie

Edytorial

  • Zmienić swój los Jestem czwartym pokoleniem, licząc od mojej prababci, urodzonej w 1903 r. we Lwowie, najstarszej z najbliższych mi osób, których osobiste doświadczenia i wojenno-rewolucyjne losy dane mi było bezpośrednio poznać.

Temat miesiąca

  • Wciąż czujemy, czym jest mezalians
  • Postinteligenci i postrobotnicy PRL tak bardzo zanudzał opowiadaniem o klasach, że przez pierwsze lata III RP ten temat dla nas nie istniał. Dziś widzimy jednak, że nie trzeba być marksistą, by dostrzegać w klasowym zróżnicowaniu jedną z najważniejszych współczesnych spraw.
  • Czego nauczyła mnie klasa ludowa Nie opowiem o wyrwaniu się z domu na peryferiach, żeby awansować. Bo pochodzenie ludowe nie musi wiązać się wyłącznie ze wstydem, współczuciem i dysfunkcyjnym środowiskiem, z którego chce się uciec jak najdalej.
  • Dlaczego przestaliśmy wierzyć w bogaczy? Długo sądziliśmy, że ludzi zamożnych muszą wyróżniać inteligencja i pracowitość. Dziś coraz częściej widzimy w nich niekompetentnych bufonów.

Idee

  • Potrzeba wyobraźni, aby zrozumieć przeszłość Dlaczego myśl, że rdzenni mieszkańcy Ameryki bywali mądrzejsi od oświeconych Europejczyków, wydaje nam się dziwnie radykalna?
  • Odzyskiwanie rdzennej Ameryki Imperia Irokezów i Komanczów, narody Navahów i Apaczów, Liga Pięciu Narodów i Konfederacja Indiańska. Od tysiącleci ziemie amerykańskie były kształtowane ludzką ręką, wyrastały i upadały imperia, narody wchodziły w sojusze lub ze sobą walczyły. Czas na nową opowieść o historii Ameryki.

Stacja: literatura

  • Dyżurka innego świata Definicja dla dziecka. Inny świat to wycinek świata, którym żyjemy na co dzień. Część całości. Część może być podobna do całości. Może też być całkiem od całości odmienna.
  • Kwestionariusz Stacji Literatura. Daniel Odija Najbardziej lubię pisać opowiadania i wiersze, bo można je skończyć na krótkim oddechu

Felieton

  • Presoterapia Prawie 120 lat temu Nałkowska powiedziała: „Chcemy całego życia”. Jestem już tak bardzo zmęczona tym, że wciąż na to życie czekamy 
  • Toksyczny związek Episkopat od czasu do czasu apeluje o respektowanie apolityczności Kościoła. Cóż z tego, gdy nie potrafi twardo jej bronić, a równocześnie wielu biskupów wspiera PiS, widząc w nim zaporę przeciw płynącej z Zachodu demoralizacji i sojusznika, który nie pozwoli na odebranie Kościołowi przywilejów

Społeczeństwo ◆ świat

  • Nagie życie Pampersa najtrudniej zmienić pierwszy raz. Zwłaszcza osobom z wyższej klasy średniej, których wyobrażenia o tworzeniu „lepszej wersji siebie” lokują się w zdobywaniu zupełnie innych umiejętności.
  • Gdy woda nie spada z nieba Wojny o wodę, jej wykupywanie przez bogatych i utrzymywanie władzy dzięki kontroli nad jej dystrybucją brzmiały do niedawna jak scenariusz filmów science-fiction. Przykład Pakistanu zamieszkiwanego przez ponad 200 mln mieszkańców, udowadnia, że tylko krok dzieli nas od momentu, gdy stanie się on faktem.

Ludzie ◆ książki ◆ zdarzenia

  • Ponad siły  Czy wojnę kończą traktaty pokojowe czy może powrót żołnierzy do domu? Nawet nierozeznany w sprawie czytelnik, myśląc o wydarzeniach w Iraku, doświadczy raczej wrażenia „nie huku, ale skomlenia” bezsensownego konfliktu toczonego w latach 2003–2011.
  • Groza, dla której nie ma miana Trudno porównać doświadczenie lektury Czarnego potoku Leopolda Buczkowskiego z czymkolwiek innym. Jest to dzieło bezprecedensowe w historii literatury polskiej
  • Nieznani obywatele  Piotr Tyma jest urodzonym w 1966 r. na ziemi lubuskiej dzieckiem polskich Ukraińców, przesiedlonych po wojnie z terenów, które ich przodkowie zajmowali od wieków. Naszpikowana faktami narracja rozpoczyna się w czasach przedwojennych, kiedy Ukraińcy, stanowiący ponad 13% ogółu obywateli, byli najliczniejszą mniejszością II RP.
  • Prosię zawsze zwycięża  Elizabeth Finch Juliana Barnesa opowiada o tym, jak bardzo potrafimy sobie kogoś wymyślić i jak kurczowo się tej wizji trzymamy 
  • Konstelacja losów Bojowniczki, obrończynie, łączniczki. Chociaż, jak mówił podczas procesu Eichmanna jeden z dowódców powstania w getcie warszawskim, Icchak Cukierman: „Słowo »łączniczka« nie opisuje tego, czego dokonywały te kobiety.
  • Emily od pandemii Tworzenie nowych światów, tożsamości, rzeczywistości – Emily St. John Mandel czuje się w takich wyzwaniach jak ryba w wodzie. Do tego dochodzi jeszcze koncepcja rzeczywistości równoległych. Przecież zamiast niszczyć jeden świat, można stworzyć ich więcej 
  • W poszukiwaniu nieuchwytnego Święto nieważkości. Morawy Michała Tabaczyńskiego najpierw każe nam pytać, z jaką formą literacką mamy do czynienia. Czy to esej wędrowny, reportaż, przewodnik po Morawach, filozoficzna z ducha medytacja, a może skondensowana na ponad 200 stronach zbiorowa biografia ikon brneńskiej i morawskiej kultury?
  • Wszystkie sprzeczności Faulknera  Najbardziej rzuca się w oczy silny rozdźwięk między twórczością Faulknera, bezwzględnie piętnującą rasizm, a jego publicznymi wypowiedziami, zdradzającymi sceptycyzm wobec zmian. Paradoks charakteryzuje zarówno genialnego pisarza, jak i obraz amerykańskiego Południa, skąd pochodził 
  • Wszystko tu się łączy Konstelacyjna powieść Fiedorczuk buduje się na utracie. Rozbicie formalne odbija stan opisywanego świata, którego scalanie może odbyć się tylko w wariantach zależnych od wysiłku, wrażliwości i wyobraźni czytających.
  • Pan i sługa Służący Josepha Loseya tojedna z najmroczniejszych analiz uwikłań i ukrytych pragnień odległych od siebie klas społecznych, które bardziej niż na porozumienie się stawiają na wzajemną manipulację

Przebłyski

  • Czytając <i>Szatańskie wersety</i> w Teheranie Książka Salmana Rushdiego i jej podobne są solą w oku tyranów. Z tego samego powodu każde wielkie dzieło stanowi zagrożenie. Wyobraźni nie sposób spętać ani narzucić jej wojskowego rygoru; jest wolna i kapryśna, nie daje się zredukować do jedynej słusznej ideologii.

Nierzeczywiste miasto

  • Wmiastowstąpienie Julian Tuwim wspominał swoją łódzką młodość: „Uganianie się za dziewczynami wymagało włóczęgi po mieście. Byłem więc szlifbrukiem i flaneurem”.

Inne

  • Wspólna reforma psychiatrii  Choć ukazało się już sporo pozycji poświęconych kondycji polskiej psychiatrii, reportaż Kiedrzynek wyróżnia się na ich tle. Autorka nie zatrzymuje się na krytyce sposobów leczenia.
  • Spis treści 820
  • Moi, mistrzowie: Jakub Pszoniak Wiersz lament pochodzi z drugiej książki poetyckiej Jakuba Pszoniaka, zatytułowanej lorem ipsum (Kołobrzeg 2022). Zgromadzone w niej utwory autor podzielił na trzy części, zatytułowane znacząco – „W”, „Z” i „ZZA”.
nr820

Ilustracja okładkowa: Katarzyna Kozakiewicz