Bauman urodzony w rodzinie polskich Żydów okupację hitlerowską przeżył dzięki ucieczce do ZSRR. W wieku 19 lat wstąpił do 1. Armii Wojska Polskiego. Brał udział w bitwie o Kołobrzeg oraz w bitwie o Berlin. W latach 1945–1953 pełnił funkcję oficera polityczno-wychowawczego. Służbę wojskową łączył ze studiami na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie z czasem stał się ważną postacią w środowisku socjologicznym. W późnych latach 60. w wyniku antysemickiej nagonki on i jego rodzina zdecydowali się na wyjazd do Izraela, a potem do Wielkiej Brytanii. Nawet w tym encyklopedycznym skrócie widać, że jego życie odzwierciedla złożoną polsko-żydowską historię XX w.

W Wydawnictwie Znak pod koniec lat 80. ukazały się przejmujące wspomnienia z getta warszawskiego żony Zygmunta, Janiny. Była to dla mnie osobiście ważna książka o Zagładzie, która z czasem skierowała moje zainteresowania na prace autora Szans etyki w zglobalizowanym świecie (jednej z dwóch – obok Wolności – książek Baumana opublikowanych w naszym wydawnictwie), co później przełożyło się na współpracę z nim na łamach miesięcznika. Drukowaliśmy jego teksty o rynku, pracy, złu, a kilka miesięcy przed śmiercią – o micie Pigmaliona i pięknie. Fakt, że odkrywaliśmy go dzięki wojennym wspomnieniom żony, pozwala dostrzec, że po wyjeździe z kraju w 1968 r. Bauman był przez dwie dekady zupełnie nieobecny w polskim życiu intelektualnym. Nie tylko więc biografia Baumana była uwikłana w…