Moja rodzinna pamięć sięga więc 120 lat wstecz, czasów, by użyć sformułowania Waltera Benjamina, „przebudzenia się z wieku XIX”. To stosunkowo krótka perspektywa historyczna, jednak i tak obejmuje kilka drastycznych społeczno-politycznych przełomów, które przedefiniowały ramy naszego życia.

W ostatnich latach przeżywamy rozkwit biografii i reportaży, które pomagają zrozumieć naszą historię poprzez rekonstrukcje losów poprzednich pokoleń: niekiedy tych z najbliższej rodziny, niekiedy zaś tych, z którymi łączą nas więzi klasowe lub środowiskowe. Te opowieści kierowane są potrzebą określenia własnej, dziś bardziej niż w minionych wiekach problematycznej przynależności. Spora część konstruowanych od lat 90. nowych hierarchii klasowo-towarzyskich opiera się jednak na wspólnocie pochodzenia i losu.

Andrzej Leder w Prześnionej rewolucjipisał, że nie dość przepracowaliśmy kulturowe i duchowe konsekwencje rewolucji, która dokonała się na po II wojnie światowej: wymazania warstw społecznych przez wieki definiujących kształt życia społecznego i politycznego. Obecnie jednak coraz wyraźniej widzimy, że dokłada się do tego również „prześniona” pokojowa rewolucja 1989 r., która przecież…