Subskrybuj

Rzeczy, które kochamy

Rzeczy, które kochamy

Edytorial

  • Porządek rzeczy Rzeczy to nie tylko przedmioty, ale również to, czego nie można przenieść i często ochronić. Co dla naszej tożsamości oznacza ich utrata?

Temat miesiąca

  • Opowieści o rzeczach Kiedy znajoma starsza Ukrainka wreszcie znalazła się w Polsce, w miejscu, które na czas nieokreślony stanie się jej domem, niby-domem, pierwszą rzeczą, o którą poprosiła, były kwiaty doniczkowe. Żeby mieć się czym opiekować.
  • Kruche, ale niezniszczalne Mamy dziś do czynienia z masową produkcją przedmiotów, które nie są w stanie wygenerować sentymentu – za większością z nich nikt nie będzie tęsknił.
  • Rzeczy przeciwko rozpaczy Joseph Mitchell, słynny redaktor „The New Yorkera”, kolekcjonował tak, jak pisał. Uwielbiał nazwy, kategorie, odcienie pozornie podobnych rzeczy. Przyjemność sprawiało mu już samo łapczywe gromadzenie, tworzenie list, wymienianie.
  • Osiołek i spółka Obiekty „źle urodzone”, jeszcze niedawno wystawiane na śmietnik, teraz trafiają do największych domów aukcyjnych. Posiadanie wzornictwa to coś szlachetnego, daje poczucie wyjątkowości, ale to również świetna lokata kapitału.

Idee

  • Przemiany gąsienicy Kiedy Maria Sibylla miała 13 lat, zdarzyło się coś, co na zawsze odmieniło jej losy – dostała w prezencie kilka białych gąsieniczek jedwabników. Gąsienicom i motylom poświęci życie – będzie je hodować, malować akwarelami, obserwować pod lupą, wreszcie publikować prace naukowe na ich temat. Zostanie pierwszą entomolożką.
  • Biedni Polacy czytają o męskości Bojowo odziany młody mężczyzna w klasycznej wojskowej kurtce lekko buja wózkiem, w którym śpi niemowlę. Trochę chce być macho w starym stylu, lecz jest już caffe latte daddy w stylu całkiem nowym. To dziwne rozchybotanie od zawsze towarzyszy męskości po polsku.
  • Między #tradwife a Strajkiem Kobiet Gdy zastanawiałam się, czy dotyczy mnie hasztag #metoo, wydawało mi się, że nic drastycznego w życiu mnie nie spotkało. A przecież pamiętam matczyne ostrzeżenia: ubierz się skromnie, nie siadaj sama w przedziale, wysiadając, sprawdź, czy nikt za tobą nie idzie, w razie zagrożenia krzycz głośno: „pożar”, bo na zwykłe „ratunku” ludzie nie zareagują.

Publicystyka

  • Czyj jest papież? Pius XII stał przed tym samym dylematem, z którym obecnie mierzy się Franciszek: wskazać zbrodniarza czy też piętnować samo zło, nie nazywając sprawcy po imieniu? Wybrał milczenie, które woła do nas głośno przez osiem dziesięcioleci, i nie zmieni tego fakt, że ukrywał prześladowanych Żydów w swoim własnym pałacu.

Stacja: literatura

Felieton

  • Z wyboru Prawa wyborcze wywalczyłyśmy sobie ponad 100 lat temu. O prawa reprodukcyjne wciąż jeszcze musimy się szarpać.
  • Zmaganie o uczciwość Do końca życia pozostała katoliczką, choć nie kryła swego rozczarowania Kościołem jako instytucją i była wobec niego mocno krytyczna. Kiedy pytano ją, dlaczego wciąż w nim trwa, odpowiadała, że chce i próbuje go zmienić.
  • Ucieleśnienie Każdy dorosły powinien stanąć pod elektrownią w Bełchatowie i poczuć bijącą od niej grozę. To Mordor w czystej postaci.

Społeczeństwo ◆ świat

  • O wojnie, przemocy i wywróconym stoliku Stół, przy którym siedzimy, to nasza Ziemia, a obrus, który go nakrywa, to jej dobra. My – biesiadnicy – rozrywamy dziś ten obrus i kopiemy w stół, czyli zagrażamy Ziemi. Wojna to skrajny przejaw egoistycznej postawy człowieka.
  • Wszystkie nasze wojny Rosjanie mówią o ukraińskich nazistach i wielowiekowym ruskim mirze. Ukraińcy odpowiadają, że toczą w obronie swojego kraju „ukraińską wojnę ojczyźnianą”. Kto wygrywa w wojnie o historię?
  • Poczuć, usłyszeć, powąchać Działają razem od końca 2018 r. Adrianna i Monika poznały się na warszawskiej ASP. Zafascynowała je tematyka przekładu, przełożenia tego, co widać, na inne zmysły: dotyku, słuchu, zapachu. Na kursie audiodeskrypcji (tworzenia werbalnych opisów obrazów) poznały Natalię i razem powołały do życia Fundację Wielozmysły.

Ludzie ◆ książki ◆ zdarzenia

  • Przesunąć punkt ciężkości Od dwóch dekad Najbardziej niebieskie oko Toni Morrison figuruje na listach książek najczęściej usuwanych z wykazu lektur w szkołach w USA. Debiutancka powieść afroamerykańskiej noblistki budzi dziś takie same, o ile nie większe, kontrowersje jak w czasie jej publikacji, ponad 50 lat temu.
  • Moda, czyli o prawach człowieka Ubranie to nie eksces z czubka piramidy potrzeb Maslowa, ale przeciwnie – podstawowy przejaw naszego bycia w świecie. W sytuacjach granicznych ubranie może podźwignąć, podtrzymać ducha i ocalić życie, jednak może też stygmatyzować, upokorzyć, a nawet zabić.
  • Strój na wystawie Czym właściwie ubiór miałby się różnić od kubka, komputera czy innych artefaktów gromadzonych w muzeach? Muzea mają rejestrować współczesność – powinny też śledzić przemiany mody.
  • Przerażające doświadczenie bieli To nie w rozszalałym żywiole, ale w niepojętej ciszy i w stłumionych falach morskich Herman Melville dostrzegał prawdę o losie człowieka. Pierwsze doświadczenie flauty na morzu tak mocno wstrząsnęło pisarzem, że w każdym ze swoich dzieł pozostawił ślad tego niepokoju.
  • Skarb niejedno ma imię Krzemińska nawiązuje do słynnego dzieła C.W. Cerama "Bogowie, groby i uczeni", ale chce popularyzować wiedzę o archeologii na ziemiach polskich. Zamiast bogów i grobów mamy grody i garnki, a zamiast Troi – Bodzię.
  • Hojność Kilka lat temu jako początkujący współpracownik „Znaku” pojechałem do Gdańska przeprowadzić wywiad z Basilem Kerskim, dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności. Uderzyła mnie wówczas jego otwartość, a wręcz hojność w obcowaniu z ludźmi.
  • Wcisnąć „stop” Jedynie połowa uczniów i uczennic w polskich szkołach ma dostęp do psychologa. Często jest on ograniczony, bo specjalistów zatrudnia się na zaledwie kilka godzin w tygodniu. Tymczasem badania mówią, że nawet 20% dzieci i młodzieży może borykać się z problemami spełniającymi kryteria któregoś z zaburzeń psychicznych.
  • Rower, czyli życie Zawarta w tytule filmu „Złodzieje rowerów” liczba mnoga antycypuje okrutną prawdę o rzeczywistości, w której łatwo samemu stać się przestępcą. Ale nawet gdy bohaterowie przekraczają tę granicę, De Sica pokazuje ich z wrażliwością i empatią.
  • Moi, mistrzowie: Kamila Janiak Książka Kamili Janiak „Zakaz rozmów z osobami nieobecnymi fizycznie” (Poznań 2020) narobiła szumu już w momencie publikacji, a zwieńczeniem tego szumu była Nagroda Silesius za najlepszy tom poetycki wydany w danym roku.
  • Smutek Rodezji Kiedy czarni kradną, mordują albo gwałcą, biali odczuwają satysfakcję, bo dzieje się coś, czego i tak można się było spodziewać – stwierdza narrator powieści „Trawa śpiewa” Doris Lessing. To studium rasizmu i drogi do nienawiści.
  • Tropione Estońsko-fińska autorka pisze o Ukrainie. O tej Ukrainie, która dzisiaj stanowi bardziej niż kiedykolwiek w historii sumienie Europy Zachodniej i Ameryki, nie tylko przez trwającą tam wojnę.
  • Średniowieczne korzenie feminizmu Trzecioplanowa bohaterka historycznych relacji staje się soczewką, która skupia wypartą herstoryczność, ambicję, władzę i namiętność.
  • Przywrócona męskość Nie ufam klasycznemu feminizmowi z kilku powodów. Między innymi dlatego, że często pomija w postulatach mężczyzn, którym także szkodzi patriarchat.
  • „Empuzjon” Olgi Tokarczuk, czyli wołanie o wielość Ależ smakowity to kąsek dla tych, którzy lubią słuchać, jak książki ze sobą rozmawiają i tropić ciągnące się od tekstu do tekstu nawiązania! W „Empuzjonie” – nowej, długo wyczekiwanej powieści Olgi Tokarczuk – znajdą ich owi pasjonaci literackich powinowactw całą masę.

Ludzie znaku

nrRzeczy, które kochamy
Rzeczy, które kochamy

Ilustracja okładkowa: Olka Osadzińska